Böbrek Taşı Ses Dalgası Tedavisi

Kırılan taş parçalarının idrar yoluyla dışarı atılması genellikle birkaç günden birkaç haftaya kadar sürebilir. Taşın boyutuna, sertliğine ve kırılma derecesine bağlı olarak bu süreç kişiden kişiye değişir. Bol su tüketmek ve hekimin önerdiği hareketleri yapmak parçaların düşmesini kolaylaştırır. Bazı durumlarda tam temizlenme için birkaç seans gerekebilir.

İşlem sırasında ses dalgaları cilde çarptığında hafif bir batma ya da vuruş hissi olabilir, ancak genellikle iyi tolere edilir. İşlemin rahatlığı için sıklıkla hafif sakinleştirici veya ağrı kesici uygulanabilir, bazı durumlarda kısa süreli anestezi tercih edilebilir. Anestezi kararı taşın yeri, hastanın durumu ve ağrı eşiğine göre hekim tarafından verilir. İşlem sonrası hafif ağrı kesicilerle kontrol edilebilen bir rahatsızlık görülebilir.

İşlemden sonra idrarda pembe ya da hafif kırmızı renk görülmesi sık karşılaşılan ve genellikle beklenen bir durumdur. Bu kanama çoğunlukla birkaç gün içinde kendiliğinden azalarak kaybolur. Bol sıvı alımı idrarın açılmasına ve pıhtı oluşmasının önlenmesine yardımcı olur. Ancak kanama koyulaşır, pıhtılı hale gelir veya birkaç günden uzun sürerse hekime başvurmak gerekir.

Çoğu kişi işlemin ertesi günü hafif günlük aktivitelerine dönebilir, çünkü ESWL kesi gerektirmeyen bir yöntemdir. Ağır kaldırma, yoğun spor ve zorlayıcı işlerden birkaç gün kaçınmak iyileşmeye yardımcı olur. İş türüne ve kişinin genel durumuna göre bu süre değişebilir. Hekiminizin işleme ve size özel verdiği önerilere uymanız en doğrusudur.

Yüksek ateş, titreme, dayanılmaz bel veya yan ağrısı ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden hekime başvurmak gerekir. Ayrıca hiç idrar yapamama, bulantı-kusmayla birlikte şiddetli ağrı ya da yoğun, pıhtılı kanama uyarıcı belirtilerdir. Bu bulgular idrar yolu tıkanıklığı veya enfeksiyon gibi durumların işareti olabilir. Erken müdahale olası komplikasyonların önlenmesi açısından önemlidir.

ESWL genellikle belirli bir boyutun altındaki ve uygun konumda yer alan böbrek taşları için tercih edilir. Çok büyük, çok sert veya alt kutupta zor konumlanmış taşlarda kırılma başarısı düşebilir ve farklı yöntemler gündeme gelebilir. Taşın yoğunluğu, sayısı ve yeri tedavi seçiminde belirleyicidir. Hangi yöntemin uygun olduğuna görüntüleme ve değerlendirme sonrasında hekim karar verir.

Bazı taşlar tek seansta yeterince kırılırken, daha büyük veya sert taşlarda birden fazla seans gerekebilir. Seanslar arasında böbreğin toparlanması için genellikle belirli bir süre bırakılır. İlk işlemden sonra yapılan kontrolde taşın ne kadar kırıldığı değerlendirilir ve gerekirse tekrar planlanır. Seans sayısı taşın özelliklerine ve kırılma yanıtına göre kişiye özel belirlenir.

Bol su tüketmek kırılan taş parçalarının idrar yoluyla dışarı atılmasını hızlandırır. Yeterli sıvı alımı idrarı seyrelterek yeni taş oluşma riskini de azaltmaya yardımcı olur. Genel olarak gün içinde düzenli ve yeterli miktarda su içmek önerilir, ancak kalp veya böbrek hastalığı olanlarda miktar hekim önerisine göre ayarlanmalıdır. Sıvı alımını gün boyuna yaymak tek seferde çok içmekten daha etkilidir.

Kırılan taş parçaları idrar kanalında birikerek geçici bir tıkanıklık oluşturabilir, buna halk arasında taş yolu denir. Bu durumda şiddetli, dalgalanan yan ağrısı ve bazen bulantı görülebilir. Genellikle bol sıvı ve ağrı kontrolü ile parçalar zamanla düşer. Ancak tıkanıklık geçmez, ateş eklenir veya ağrı kontrol edilemezse ek girişim gerekebileceğinden hekime başvurulmalıdır.

Gebelik döneminde ESWL genellikle önerilmeyen bir yöntemdir ve bu dönemde farklı yaklaşımlar tercih edilir. Ses dalgalarının gelişen bebek üzerindeki olası etkileri nedeniyle bu tedaviden kaçınılır. Gebelikte böbrek taşı saptandığında tedavi kararı, anne ve bebeğin güvenliği gözetilerek uzman hekim tarafından bireysel olarak verilir. Bu nedenle gebelik durumu mutlaka hekime bildirilmelidir.

ESWL vücut dışından gönderilen ses dalgalarıyla taşı kırdığı için kesi veya vücuda alet girişi gerektirmeyen bir yöntemdir. Diğer bazı yöntemlerde ise idrar yolundan ya da ciltten girilerek taşa doğrudan ulaşılır. Yöntem seçimi taşın boyutu, sertliği, yeri ve hastanın genel durumuna göre değişir. Her yöntemin kendine göre uygun olduğu durumlar bulunduğundan karar hekim değerlendirmesiyle verilir.

Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde kanama riski artabileceği için bu durum işlem öncesinde mutlaka hekime bildirilmelidir. Hekim, ilacın türüne ve kullanım nedenine göre işlem öncesi geçici olarak kesilmesi veya düzenlenmesi konusunda yönlendirme yapar. İlaçları kendi kararınızla bırakmak sakıncalı olabileceğinden değişiklikler daima hekim gözetiminde yapılmalıdır. İşlem sonrası dönemde de kanama açısından dikkatli olunması önerilir.