Epididimit ve orşit, erkek ürogenital sistemde epididim (sperm depolanma ve olgunlaştırma yapısı) ve testis dokusunun bakteriyel veya viral kaynaklı inflamasyonu olarak tanımlanan ciddi enfeksiyon hastalıklarıdır. ICD-10 kodlaması N45 (orşit ve epididimit) olan bu hastalıklar, akut, subakut veya kronik formlarda görülebilir. Akut epididimit erkek ürolojik acillerin yüzde 1'ini, akut orşit ise erkek pediatrik acillerin önemli bir kısmını oluşturur. ABD'de yıllık 600.000 epididimit vakası, küresel olarak yıllık 4-6 milyon vaka tahmin edilmektedir. Türkiye'de yıllık 50.000-80.000 epididimit/orşit vakası bildirilmektedir. Hastalığın klinik tablosu, etyolojik ajan ve hastanın yaşına bağlıdır: 35 yaş altı cinsel aktif erkeklerde sıklıkla cinsel yolla bulaşan etkenler (Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Mycoplasma genitalium); 35 yaş üzerinde idrar yolu patojenleri (E. coli, Klebsiella) ve prostatit ile birlikte görülür; çocuklarda sıklıkla viral (kabakulak) veya konjenital ürolojik anormallikler. Tedavi gecikmesi infertilite, kronik ağrı, abse oluşumu ve testis kaybı gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir; testiküler torsiyon ile ayırıcı tanı kritiktir, çünkü torsiyon cerrahi acildir.
Epididimit ve Orşit Hakkında
Epididimit ve orşit, anatomik komşu yapıların inflamasyonu olup sıklıkla birlikte görülür ("epididimo-orşit"). Epididimit: epididim (testis arka kısmında, sperm depolama ve olgunlaştırma yeri) inflamasyonu; daha sık (orşit ile karşılaştırıldığında); etyoloji çoğunlukla bakteriyel. Orşit: testis dokusu inflamasyonu; daha nadir; etyoloji sıklıkla viral (kabakulak) veya bakteriyel; epididimit ile birlikte görüldüğünde "epididimo-orşit". Bulaş yolları: Asendan üretral yol (en sık): üretra → vas deferens → epididim → testis; CYBE etkenleri (klamidya, gonokok), idrar yolu patojenleri. Hematojen yol: kabakulak (parotidit sonrası 4-7 gün), tüberküloz, brusella, lepra. Direkt yayılım: prostatit, sistit. Travma ve cerrahi: ürolojik girişim, kateterizasyon. Etyoloji yaşa göre: 14 yaş altı: konjenital ürolojik anormallikler (üreteropelvik darlık, vezikoüreteral reflü, posterior üretral valf), bakteriyel idrar yolu patojenleri (E. coli), enterovirüs (Coxsackie). 14-35 yaş cinsel aktif: Chlamydia trachomatis (yüzde 50-70), Neisseria gonorrhoeae (yüzde 10-20), Mycoplasma genitalium, anaerob bakteriler (anal seks). 35 yaş üstü: İdrar yolu patojenleri baskın - E. coli (yüzde 60), Klebsiella, Proteus, Pseudomonas, Enterokok; sıklıkla altta yatan ürolojik patoloji (BPH, prostatit, üretral darlık, mesane disfonksiyonu). İmmünsüprese, MSM: Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium avium-intracellulare, fungi (Candida, Cryptococcus), CMV. Çocuklarda: viral (kabakulak, enterovirüs), konjenital anormallikler. Granülomatöz orşit: tüberküloz, brusella, sarkoidoz. Patogenez: bakteriyel kontaminasyon - inflamatuvar yanıt - epididim/testis ödemi, ağrı, hidrosel, abse oluşumu (yüzde 5-10); kronikleşmede skar, atrofi, infertilite; immün-mediated süreçler (post-viral orşit). Sınıflama: Akut (<6 hafta) - bakteriyel; Kronik (>6 hafta) - sıklıkla bakteriyel olmayan, kronik prostatit ile birlikte. Komplikasyonlu: abse, sepsis, testis kaybı (yüzde 1-5), infertilite (uni veya bilateral).
Epididimit ve Orşit Risk Faktörleri
Epididimit ve orşit gelişimine zemin hazırlayan faktörler şunlardır:
- Cinsel aktivite (14-35 yaş erkekler): CYBE etkenleri, korunmasız ilişki
- Birden fazla cinsel partner
- Önceki CYBE öyküsü
- Korunmasız anal cinsel ilişki: Anaerob ve enterik flora etkenleri
- Üriner trakt anormallikleri: Üreteropelvik darlık, vezikoüreteral reflü, posterior üretral valf, üretral darlık
- Prostatit ve benign prostat hipertrofisi (BPH): 50+ yaş erkekler
- Mesane çıkış obstrüksiyonu, üriner retansiyon
- Üretral kateterizasyon, ürolojik girişim
- İmmünsüpresyon: HIV, kemoterapi, kortikosteroid, transplant; tüberküloz, fungi
- Diyabetes mellitus: İdrar yolu enfeksiyonu yatkınlığı
- Kabakulak aşılanmamış olmak: Postpubertal kabakulak orşit riski (yüzde 20-30)
- Tüberküloz öyküsü/maruziyeti: Endemik bölgeler, immün kompromise
- Brusella maruziyeti: Endemik bölgeler, çiğ süt, hayvan teması
- Travma: Skrotal travma, ürolojik cerrahi sonrası
- Genital cerrahi: Vazektomi sonrası "post-vasektomi pain syndrome", prostatektomi
- Amiodaron kullanımı: Steril (kimyasal) epididimit
Epididimit ve Orşit Belirtileri
Epididimit ve orşit klinik bulguları ani başlangıçlı, lokalize ağrı ve şişlik ile karakterizedir. Akut epididimit: Skrotal ağrı: tek taraflı (yüzde 90+), saatler-günler içinde gelişen, künt başlangıçlı ancak ilerleyen, sırta veya inguinal kanala yansıyabilen; yüksek pozisyonda hafiflersem destekleme rahatlatır (Prehn bulgusu - epididimit lehine, ancak güvenilir değil). Skrotal şişlik: ipsilateral, eritem, ısı artışı; reaktif hidrosel sıklıkla eşlik eder. Skrotal palpasyonda hassasiyet: epididim üzerinde belirgin (testis arka tarafında); akut dönemde ayrılma zor. Üriner belirtiler: dizüri (yanma), sık idrara çıkma, üretral akıntı (CYBE etyolojisinde), idrar yapma sıkıntısı; sıklıkla ko-enfeksiyon olarak prostatit veya sistit varlığı. Sistemik bulgular: ateş (yüzde 25-50, sıklıkla 38-39°C), üşüme titreme, halsizlik, iştahsızlık. Lenfadenopati: inguinal lenf bezleri (CYBE'de). Akut orşit: sıklıkla epididimit ile birlikte (epididimo-orşit). İzole orşit: kabakulak (yüzde 80-90 viral orşit kabakulak), enterovirüs, brusella, tüberküloz. Kabakulak orşit: parotitis sonrası 4-7 gün; tek veya bilateral (yüzde 30); şiddetli skrotal ağrı, şişlik, ateş, testis hassasiyeti; postpubertal erkeklerde yüzde 20-30 oranında. Kronik epididimit: persistan veya tekrarlayan skrotal ağrı (>6 hafta), hafif şişlik, kronik prostatit ilişkili; sıklıkla mikroorganizma izole edilemez. Granülomatöz orşit: kronik, ağrılı kütle benzeri lezyon, tüberküloz veya brusella zemininde; tümör ile karışabilir, biyopsi gerekebilir. Komplikasyonlu vakalar: Skrotal abse: lokalize fluctuasyon, palpe edilebilen koleksiyon, derin kütle. Fournier gangreni (nadir): perineal nekrotizan fasiit, sepsis bulguları. Sepsis ve septik şok: özellikle yaşlı, immünsüprese, üriner obstrüksiyonlu hastalarda. Testis nekrozu/atrofi: kronik vakalarda. İnfertilite: bilateral epididimit/orşit sonrası.
Tanı Süreci ve Tetkikler
Epididimit ve orşit tanısı klinik bulgular, laboratuvar testleri ve görüntüleme ile konur; testis torsiyonu ile ayırıcı tanı acildir, çünkü torsiyon 4-6 saat içinde cerrahi gerektirir. Anamnez ve fizik muayene: cinsel öykü, ağrı başlangıcı (akut/yavaş), ürolojik semptomlar, kabakulak öyküsü/aşı durumu, ürolojik girişim, sistemik bulgular, travma, immünsüpresyon. Skrotal muayene: tek/iki taraflı şişlik, eritem, ısı artışı; testis ve epididim ayrı palpasyon; cremaster refleksi (epididimitte korunmuş, torsiyonda yok); Prehn bulgusu (skrotum yukarı kaldırıldığında ağrı hafifler - epididimit lehine); inguinal lenfadenopati. Laboratuvar testleri: 1) İdrar tetkiki ve kültürü: piyüri, bakteriüri, nitrit; bakteriyel idrar yolu patojeni (E. coli, Klebsiella) izolasyonu. 2) NAAT/PCR: 35 yaş altı cinsel aktif erkeklerde Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Mycoplasma genitalium tespiti (idrar veya üretral sürüntü). 3) Üretral sürüntü gram boyaması: gonokok intraselüler diplokok. 4) Tam kan sayımı: lökositoz, nötrofili. 5) İnflamatuvar belirteçler: CRP, ESR, prokalsitonin (sepsiste). 6) Kan kültürü: ateşli ve şiddetli vakalarda. 7) HIV, sifiliz, hepatit B-C taraması: tüm CYBE şüpheli vakalarda. 8) Brusella seroloji: endemik bölge, hayvan teması. 9) Tüberküloz testleri: idrar ARB, kültür, PCR; immün durum. 10) Kabakulak IgM/IgG: viral orşit şüphesinde. Görüntüleme: Skrotal ultrasonografi (Doppler): ilk seçenek, altın standart; epididim ve testis kanlanması değerlendirilir; epididimit/orşit: artmış kan akışı (hiperemi), ödem, hipoekoik şişlik, reaktif hidrosel; torsiyon: testise kan akışı yok veya azalmış, döner görüntü, "whirlpool" işareti; abse: hipoekoik koleksiyon, septasyon; tümör: solid hipoekoik kitle, kanlanma değişken. Sensitivite yüzde 85-95. BT/MR: kompleks vakalar, abse, retroperitoneal kaynak araştırması. İdrar akış testi (üroflowmetri), postvoid rezidü: 50+ yaş erkeklerde altta yatan ürolojik patoloji değerlendirmesi. Ürodinami, sistoskopi, retrograd üretrografi: tekrarlayan vakalar, ürolojik anormallik şüphesi. Cerrahi eksplorasyon: torsiyon ekartlanamadığında zaman kritik; tanısal/terapötik laparoskopi - granülomatöz orşit ve tümör şüphesinde biyopsi.
Ayırıcı Tanı
Epididimit/orşit ayırıcı tanısı testis kaybını önlemek için kritiktir; akut skrotum sendromunun tüm nedenleri değerlendirilmelidir.
- Testis torsiyonu: Cerrahi acildir; 4-6 saat içinde tedavi olmazsa testis kaybı; ani başlayan şiddetli ağrı, cremaster refleksi kaybı, Doppler USG'de kan akışı yok; gençlerde sık (puberte öncesi-sonrası); şüphede acil cerrahi eksplorasyon
- Testiküler appendiks torsiyonu: "Blue dot" işareti (üst pole mavi-mor renk), Doppler USG'de torsiyone yapı; konservatif tedavi
- Testis tümörü: Ağrısız solid kitle (vakaların yüzde 10'u ağrılı, akut başlangıç olabilir); USG'de hipoekoik solid kitle; tümör belirteçleri (alfa-FP, beta-hCG, LDH)
- İnguinal herni (strangüle): İnguinal şişlik skroumayauzanır, redükte edilemez, akut karın bulguları
- Hidrosel: Ağrısız sıvı koleksiyonu, transilluminasyon pozitif; akut hidroselokisi (hemorajik) travma sonrası
- Varikosel: Sol skrotal "solucan torbası" hissi, ayakta belirgin, infertilite araştırmasında
- Spermatosel/epididim kisti: Ağrısız, transilluminasyon pozitif
- Travmatik testis hematomu: Travma öyküsü, USG'de kan koleksiyonu
- Fournier gangreni: Perineal nekrotizan fasiit, sepsis, krepitasyon, gaz; cerrahi acil
- Henoch-Schönlein purpura skrotal tutulumu: Çocuklarda, döküntü, eklem şişliği
- İdiyopatik skrotal ödem: Çocuklarda, palpasyonda ağrısız skrotal ödem
Tedavi Yaklaşımı
Epididimit/orşit tedavisi etyolojiye göre özelleştirilir; testis torsiyonu ekartlanmadan tedavi geciktirilmemelidir. CDC 2021 ve EAU önerileri: 14-35 yaş cinsel aktif erkek (CYBE şüpheli): Seftriakson 500 mg IM tek doz + Doksisiklin 100 mg PO 2x1 (10-14 gün); MSM ve anal seks öyküsü olanlarda gram negatif enterik bakteri kapsama için levofloksasin 500 mg PO 1x1 (10 gün) eklenebilir. Klamidya ve gonokok kapsama. 35 yaş üzeri erkek (idrar yolu patojeni baskın): Levofloksasin 500 mg PO 1x1 (10-14 gün) VEYA Siprofloksasin 500 mg PO 2x1 (10-14 gün); idrar kültür sonucuna göre düzenleme. Şiddetli vakalarda IV: piperasilin-tazobaktam 4,5 g IV her 8 saatte bir, sefepim, meropenem; vankomisin (MRSA şüphesi). MSM ve enterik flora kapsama: 35 yaş altı MSM'de seftriakson + doksisiklin + levofloksasin. Pediyatrik epididimit: idrar yolu patojeni kapsama (sefuroksim, amoksisilin-klavulanat); sıklıkla viral, antibiyotik gerekmez; ürolojik anormallik araştırması. Kabakulak orşit: destek tedavisi; aşılama olmamış erişkin erkeklerde post-pubertal kabakulak orşit yüzde 30 atrofi/infertilite riski; özgül antiviral tedavi yok; ağrı kontrolü, soğuk kompres, anti-inflamatuvar; kortikosteroid etkinliği tartışmalı. Brusella orşit: doksisiklin 100 mg PO 2x1 (6 hafta) + rifampisin 600-900 mg PO 1x1 (6 hafta) VEYA streptomisin 1 g IM/gün (2-3 hafta). Tüberküloz orşit/epididimit: 4'lü antitüberküloz tedavi (izoniyazid + rifampisin + pirazinamid + etambutol) 2 ay, sonra 4-7 ay HRZE; toplam 6-9 ay. Kronik epididimit: kronik prostatit yönetimi; siprofloksasin 500 mg PO 2x1 (4-6 hafta); alfa-blokerler (tamsulosin), pelvik taban fizyoterapisi, ağrı yönetimi. Destek tedavisi: skrotal yükseltme (atletik destek), buz uygulaması (akut dönemde), istirahat, NSAİ (ibuprofen, naproksen), analjezik. Cerrahi tedavi: Testis torsiyonu: acil eksplorasyon ve detorsiyon; Skrotal abse: drenaj; Kronik vakalar: epididimektomi, orchektomi (atrofik testis); Fournier gangreni: agresif debridman, geniş spektrumlu antibiyotik. Partner notification ve tedavi: 14-35 yaş CYBE etiyolojili vakalarda zorunlu (klamidya, gonokok); expedited partner therapy (EPT). Cinsel istirahat: tedavi tamamlanana ve partner tedavi olana kadar (en az 7 gün doksisiklin sonrası). Takip: 1-2 hafta sonra klinik düzelme; 4-6 hafta sonra fizik muayene (kalan kütle araştırması, malignite ekartasyonu); 3 ay sonra retest (CYBE rekürrensi). Ürolojik değerlendirme: 35+ yaş, tekrarlayan, persistan vakalarda altta yatan patoloji araştırması (BPH, üretral darlık, taş).
Komplikasyonlar
Epididimit ve orşit komplikasyonları akut ve uzun dönem formlarda görülür. Akut komplikasyonlar: Skrotal abse: vakaların yüzde 5-10'unda; cerrahi drenaj gerektirir. Sepsis ve septik şok: özellikle yaşlı, immünsüprese, üriner obstrüksiyonlu hastalarda; mortaliteye yol açabilir. Fournier gangreni: nadir ancak ölümcül; perineal nekrotizan fasiit, agresif debridman ve geniş spektrumlu antibiyotik gerektirir. Testiküler enfarktus: testise kan akışının azalması (ağır inflamasyondan), nekroza yol açabilir. Pyosele: skrotal püy birikimi, drenaj gerekli. Reaktif hidrosel: sıklıkla rezolüsyon. Retroperitoneal yayılım: nadir, abdominal apse. Uzun dönem komplikasyonlar: İnfertilite: tek taraflı epididimit/orşit fertiliteyi nadiren etkiler; bilateral olduğunda yüzde 10-30 oligospermi/azoospermi riski; özellikle kabakulak orşit (post-pubertal) yüzde 13 bilateral, yüzde 30 atrofi, yüzde 13 sterilite. Testiküler atrofi: kronik veya şiddetli vakalarda; tek taraflı atrofi compensatory karşı testis fonksiyonu ile fertilite korunabilir; bilateral atrofi infertilite ve hipogonadizm. Hipogonadizm: bilateral atrofi sonrası testosteron azalması; libido kaybı, erektil disfonksiyon, kemik yoğunluğu kaybı; testosteron replasman tedavisi gerekebilir. Kronik skrotal ağrı (kronik epididimit): persistan veya tekrarlayan ağrı (>6 hafta); etyoloji sıklıkla bulunamaz; psiko-sosyal etki, yaşam kalitesi düşüklüğü. Spermatojenik bozukluk: oligospermi, asthenospermi, teratospermi; spermalojik analiz takipte. Skrotal cilt değişiklikleri: kronik inflamasyondan, hiperpigmentasyon, kalınlaşma. Vaz deferens striktürü: sperm geçişinde obstrüksiyon. Granülomatöz orşit: tüberküloz, brusella, sarkoidoz zemininde; tümör ile karışabilir. Erektil disfonksiyon: kronik ağrı ve hipogonadizm sonucu. Psiko-sosyal komplikasyonlar: damgalanma, ilişki problemleri, infertilite kaygısı, depresyon, anksiyete. Maliyet ve iş gücü kaybı: tedavi maliyetleri, üretkenlik kaybı.
Korunma Yolları
Epididimit ve orşit önlenmesi etyolojiye göre farklı stratejiler gerektirir. CYBE kaynaklı epididimit önlenmesi (14-35 yaş): Kondom kullanımı: latex erkek kondomu doğru ve tutarlı kullanıldığında klamidya, gonokok bulaşını azaltır. Tek eşlilik, partner sayısının azaltılması. Cinsel sağlık eğitimi: gençlere yönelik. Klamidya ve gonokok taraması: yıllık (25 yaş altı kadınlar; yüksek riskli erkekler MSM); erken tanı ve tedavi epididimit gelişimini önler. Partner notification ve tedavi: indeks vakanın son 60 gün içindeki partnerleri test ve tedavi. Re-test (3 ay sonra): rekürrens için. HIV PrEP: yüksek riskli bireylerde HIV önlenmesi. Doxycycline post-exposure prophylaxis (doxyPEP): yeni öneri; klamidya, sifiliz ve bir miktar gonoreye karşı; epididimit önleyici dolaylı etki. İdrar yolu patojeni kaynaklı epididimit önlenmesi (35+ yaş): Altta yatan ürolojik patolojinin tedavisi: BPH, üretral darlık, mesane çıkış obstrüksiyonu, vezikoüreteral reflü. Üriner trakt enfeksiyonu önlenmesi: yeterli hidrasyon, idrar tutma alışkanlığından kaçınma, postkoital miksiyon, prostatit kontrolü. Aseptik teknik: ürolojik girişimler (kateterizasyon, sistoskopi, prostat biyopsisi) öncesi profilaktik antibiyotik (siprofloksasin, levofloksasin). Daimi kateter kullanımı minimuma indirme: aralıklı kateterizasyon tercihi. Diyabet kontrolü: HbA1c <%7, idrar yolu enfeksiyonu yatkınlığını azaltır. Pediyatrik epididimit önlenmesi: konjenital ürolojik anormalliklerin erken tanı ve tedavisi (USG, ürodinami); vezikoüreteral reflü cerrahisi. Kabakulak orşit önlenmesi: MMR aşılaması (kabakulak, kızamık, kızamıkçık); 12-15 ayda 1. doz, 4-6 yaşta 2. doz; aşılanmamış erişkinler iki doz almalı; aşılanma postpubertal orşit ve infertilite riskini büyük ölçüde azaltır. Brusella önlenmesi: çiğ süt ve süt ürünlerinden kaçınma, hayvan temasında dikkat, koruyucu giyim (mesleki). Tüberküloz önlenmesi: aktif vakaların erken tanı ve tedavisi, latent tüberküloz tedavisi (yüksek riskli gruplar), BCG aşılaması (endemik bölgeler). Skrotal travma önlenmesi: spor sırasında protektör ekipman. İmmünsüpresif hastalarda: profilaktik antibiyotik (selektif), aşılama (pnömokok, grip, hepatit B), enfeksiyon belirtilerinde erken başvuru. Sigaranın bırakılması: vasküler ve immün fonksiyonu korur. Erken tedavi: epididimit/orşit semptomlarında hızla başvuru, testis kaybını önlemek için.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Epididimit/orşit şüphesinde aşağıdaki durumlarda derhal tıbbi değerlendirme alınmalıdır: tek veya iki taraflı skrotal ağrı (özellikle ani veya saat-gün içinde gelişen), skrotal şişlik, eritem, ısı artışı, dizüri, sık idrara çıkma, üretral akıntı, ateş, üşüme titreme, halsizlik, partnerinde CYBE tanısı, kabakulak veya brusella maruziyeti. Acil değerlendirme gerektiren durumlar (testis torsiyonu ekartasyonu için zaman kritik): ani başlayan şiddetli skrotal ağrı (özellikle 1 saat içinde), bulantı kusma, testisin pozisyon değişikliği, cremaster refleksi kaybı (çocuklarda ve gençlerde), cilt nekrozu/krepitasyon (Fournier gangreni), sepsis bulguları (yüksek ateş, hipotansiyon, taşikardi, mental konfüzyon), şiddetli kanama, abse rüptürü şüphesi. Testis torsiyonu: 6 saat içinde detorsiyon yapılırsa testis kaybı yüzde 10; 12 saatte yüzde 80; 24 saatte yüzde 100; bu nedenle ŞÜPHE durumunda zaman kaybetmeden acil ürolojik değerlendirme şarttır. Risk grupları: cinsel aktif erkekler (özellikle 14-35 yaş), MSM, çoklu partneri olanlar, partneri pozitif CYBE olan, 35+ yaş ürolojik patolojisi olanlar (BPH, üretral darlık), ürolojik kateter kullananlar, ürolojik girişim sonrası, kabakulak aşılanmamış erişkin erkekler, brusella maruziyeti olan, tüberküloz endemik bölgeden, immünsüprese hastalar. Bu gruplarda semptom tanıma duyarlılığı yüksek olmalıdır. Tedavi sonrası takip: 1-2 hafta sonra klinik düzelme; 4-6 hafta sonra fizik muayene (kalan kütle araştırması, testis tümörü ekartasyonu); 3 ay sonra CYBE retest. Partner bilgilendirme ve tedavi: 14-35 yaş CYBE etiyolojili vakalarda zorunlu; expedited partner therapy önerilir. Cinsel istirahat: tedavi tamamlanana ve partner tedavi olana kadar. Ürolojik değerlendirme: 35+ yaş, tekrarlayan, persistan vakalarda altta yatan patoloji araştırması (BPH, üretral darlık, taş, vezikoüreteral reflü); pediyatrik vakalarda konjenital anormallik araştırması. İnfertilite değerlendirmesi: bilateral epididimit/orşit veya kabakulak orşit sonrası gebe kalma zorluğu varsa - sperm analizi, hormon profili, üreme tıbbı uzmanı. Persistan kütle: tedavi sonrası rezolüsyon olmazsa testis tümörü ekartasyonu için USG ve tümör belirteçleri. Eş zamanlı CYBE taraması: HIV, sifiliz, klamidya, gonore, hepatit B-C, trikomoniyaz; gerekli aşılama (HPV, hepatit B). Kronik epididimit: persistan ağrı (>6 hafta) - kronik prostatit yönetimi, multidisipliner ağrı kliniği, pelvik taban fizyoterapisi.
Uzman Hekim Desteği
Koru Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları bölümünde uzman hekimlerimiz epididimit ve orşit gibi erkek ürogenital enfeksiyonların tanı, tedavi ve uzun dönem takibinde uluslararası standartlarda hizmet sunmaktadır. Epididimit/orşit yönetiminde enfeksiyon hastalıkları, üroloji, dermatoloji-veneroloji, pediatri (çocuk ürolojisi), endokrinoloji, üreme tıbbı, mikrobiyoloji ekiplerimiz multidisipliner yaklaşımla 7/24 hizmet vermektedir. Hastanemizde gelişmiş skrotal ultrasonografi (Doppler) imkanı ile testis torsiyonu/epididimit/orşit/abse/tümör hızlı ayrımı yapılmaktadır. Acil ürolojik müdahale gerektiren testis torsiyonu vakaları için 7/24 cerrahi ekiplerimiz hazırdır; eksplorasyon, detorsiyon ve gerektiğinde orşiopeksi yapılmaktadır. İleri mikrobiyoloji laboratuvarımızda Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Mycoplasma genitalium NAAT, idrar kültürü ve antibiyotik duyarlılık testleri, kabakulak ve brusella seroloji, mikobakteriyel kültür ve PCR rutin olarak uygulanmaktadır. CDC ve EAU uyumlu tedavi protokollerimiz; yaşa ve etyolojiye göre kişiselleştirilmiş antibiyotik seçimi (CYBE etkenleri için seftriakson + doksisiklin; idrar yolu patojenleri için levofloksasin/siprofloksasin; brusella için doksisiklin + rifampisin; tüberküloz için 4'lü ATT; granülomatöz orşit için spesifik tedavi); kabakulak orşit için destek tedavi; kronik epididimit için multimodal yaklaşım sunulmaktadır. Skrotal abse için cerrahi drenaj, Fournier gangreni için agresif debridman, kronik vakalarda epididimektomi/orchektomi imkanları mevcuttur. Yoğun bakım ünitelerimiz şiddetli sepsis ve Fournier gangreni vakaları için tam donanımlıdır. 35+ yaş ve tekrarlayan vakalarımızda ürolojik değerlendirme (üroflowmetri, sistoskopi, BPH yönetimi), 14-35 yaş CYBE vakalarımızda partner notification ve EPT, pediyatrik vakalarımızda konjenital anormallik araştırması yapılmaktadır. İnfertilite değerlendirmesi için sperm analizi, hormon profili, in vitro fertilizasyon (IVF), testiküler sperm ekstraksiyonu (TESE) imkanları sunulmaktadır. Hipogonadizm yönetimi için endokrinoloji ekibimiz ile testosteron replasman tedavisi planlaması yapılmaktadır. Eş zamanlı CYBE taraması (HIV, sifiliz, klamidya, gonore, hepatit B-C), HPV aşılaması, hepatit B aşılaması, MMR (kabakulak) aşılaması, HIV pre-exposure ve post-exposure profilaksi (PrEP, PEP) hizmetleri verilmektedir. Cinsel sağlık danışmanlığı, davranış değişikliği önerileri, kronik ağrı yönetimi, psiko-sosyal destek ile bütüncül yaklaşım sağlanmaktadır. Erken tanı, doğru ayırıcı tanı (özellikle testis torsiyonu), etkin tedavi, fertilite koruyucu yaklaşım ve sürekli takip ile epididimit ve orşit prognozunu iyileştirmeyi hedefliyoruz.
