Biyokimya Kütüphanesi

TBG (Tiroksin Bağlayıcı Globulin)

TBG (tiroksin bağlayıcı globulin), karaciğerde üretilen ve tiroid hormonlarını kan dolaşımında taşıyan bir proteindir. Tiroid bezinin salgıladığı T4 ve T3 hormonlarının büyük bölümü kanda serbest halde değil, bu taşıyıcıya bağlı olarak dolaşır. TBG düzeyi değiştiğinde tiroid bezi aynı biçimde çalışsa bile Total T4 ve Total T3 sonuçları yükselebilir ya da düşebilir. Bu nedenle test çoğunlukla toplam hormon ölçümleri ile tiroid uyarıcı hormon ve serbest hormon sonuçları arasında uyumsuzluk görüldüğünde istenir. TBG sonucu tiroid bezinin işleyişini tek başına göstermez ve diğer tiroid testleriyle birlikte anlam kazanır.

TBG (Tiroksin Bağlayıcı Globulin) Nedir ve Nerede Üretilir?

Tiroksin bağlayıcı globulin, kısaca TBG, kanda bulunan ve globulin ailesine ait bir taşıyıcı proteindir. Bu protein karaciğer hücrelerinde üretilir ve oradan kan dolaşımına salınır. Görevi, tiroid bezinden salgılanan tiroksin (T4) ve triiyodotironin (T3) hormonlarını kendine bağlayarak kanda taşımaktır. Kanda tiroid hormonlarını taşıyan başka proteinler de bulunur; albümin ve transtiretin (tiroksin bağlayıcı prealbümin) bunlar arasında sayılabilir. TBG'nin tiroid hormonlarına bağlanma gücü bu proteinlerden belirgin biçimde yüksektir ve hormonların büyük kısmı bu taşıyıcı üzerinde dolaşır. Karaciğerde üretildiği için karaciğerin çalışma düzeni, hormonal değişiklikler ve bazı ilaç grupları TBG miktarını etkileyebilir. TBG adı, tiroid bezinin içinde hormon yapımında kullanılan tiroglobulin ile karıştırılabilir, ancak iki madde birbirinden farklıdır. Tiroglobulin tiroid bezinde üretilen ve hormonların hammaddesi olan bir proteindir; TBG ise karaciğerde üretilip kanda hormon taşıyan bir proteindir. Bu nedenle iki testin sonuçları birbirinin yerine kullanılmaz ve farklı sorulara yanıt arar.

TBG Tiroid Hormonlarını Kanda Nasıl Taşır?

Tiroid bezi hormonlarını kana verdiğinde bu hormonların çok büyük bölümü hızla taşıyıcı proteinlere bağlanır. Bağlı hormon kanda bir tür depo gibi dolaşır ve dokulara doğrudan geçemez. Hormonun yalnızca küçük bir kısmı proteinlere bağlanmadan serbest halde kalır ve hücrelere girerek etkisini gösteren bu serbest bölümdür. Bağlı ve serbest hormon arasında sürekli bir denge vardır; serbest hormon dokular tarafından kullanıldıkça bağlı hormondan yeni serbest hormon açığa çıkar. Bu düzen, kandaki hormon etkisinin ani dalgalanmalar yerine dengeli biçimde sürmesine yardımcı olur. TBG aynı zamanda hormonların vücuttan hızla atılmasını azaltır ve kandaki hormon ömrünü uzatır. Total T4 ve Total T3 testleri hem bağlı hem serbest hormonu birlikte ölçerken Serbest T4 ve Serbest T3 testleri yalnızca bağlanmamış bölümü gösterir. Bu fark, TBG düzeyi değiştiğinde neden bazı testlerin etkilenip bazılarının daha az etkilendiğini anlamanın temelini oluşturur.

TBG Testi Hangi Durumlarda İstenir?

TBG testi rutin tiroid taramasında kullanılan bir test değildir ve genellikle belirli bir soruya yanıt aramak için istenir. Başlıca istenme nedeni, Total T4 veya Total T3 sonucunun tiroid uyarıcı hormon (TSH) ve serbest hormon sonuçlarıyla ya da kişinin yakınmalarıyla uyuşmamasıdır. Örneğin kişide tiroid bezinin fazla ya da az çalıştığını düşündüren bir belirti yokken toplam hormon düzeyleri belirgin biçimde yüksek veya düşük çıkabilir. Aile bireylerinde benzer açıklanamayan tiroid testi sonuçlarının görülmesi, doğuştan TBG değişikliği olasılığını akla getirir. Yenidoğan taramasında tiroksin düzeyi düşük bulunduğu halde tiroid uyarıcı hormonun beklendiği gibi yükselmediği bebeklerde de test gündeme gelebilir. Gebelik, hormon içeren ilaç kullanımı, karaciğer hastalıkları veya böbrekten protein kaybı olan kişilerde tiroid testlerinin yorumunu netleştirmek amacıyla istenebilir. Tiroid hormon tedavisi alan kişilerde açıklanamayan hormon ihtiyacı değişikliklerini anlamak için de seyrek olarak değerlendirilebilir. Testin istenmesi kişide tiroid hastalığı olduğu anlamına gelmez; çoğu zaman sonuçlar arasındaki farkı açıklamaya yöneliktir.

TBG Testi Nasıl Yapılır, Öncesinde Hazırlık Gerekir mi?

TBG testi, koldaki bir toplardamardan alınan kan örneğiyle yapılır. Örnek, pıhtılaşma sonrasında ayrılan serum bölümünde laboratuvar yöntemleriyle çalışılır. Test için genellikle aç kalma zorunluluğu bulunmaz; ancak aynı örnekte açlık gerektiren başka testler de çalışılacaksa laboratuvarın bildirdiği hazırlığa uyulur. Kullanılan hormon içeren ilaçlar, steroid yapılı ilaçlar ve tiroid ilaçları sonucun yorumunda önem taşıdığı için kan alımından önce bu bilgilerin paylaşılması yararlıdır. Gebelik durumu ya da gebelik olasılığı da sonucu değiştirebileceğinden laboratuvara bildirilir. İlaçların kendiliğinden bırakılması ya da kullanım zamanının değiştirilmesi önerilmez ve bu konudaki düzenleme takibi yapan hekim tarafından yapılır. Kan alımı sırasında damarın zorlanması veya örneğin uygun koşullarda taşınmaması kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasına (hemoliz) yol açabilir. Hemolizli ya da uzun süre bekletilmiş örnekler bazı ölçüm yöntemlerinde sonucu etkileyebileceğinden laboratuvar gerekirse yeni örnek isteyebilir.

TBG Sonucu Nasıl Değerlendirilir?

TBG sonucu, laboratuvarın kullandığı yönteme göre belirlenen referans aralığıyla karşılaştırılarak raporlanır. Referans aralıkları yönteme, yaşa ve cinsiyete göre farklılık gösterebildiği için farklı laboratuvarların sonuçları doğrudan karşılaştırılmaz. Sonucun olağan, yüksek ya da düşük olarak bildirilmesi tek başına bir hastalığı ifade etmez. Değerlendirmedeki asıl soru, TBG düzeyinin toplam hormon ölçümlerindeki değişikliği açıklayıp açıklamadığıdır. Örneğin Total T4 ve TBG yüksekken Serbest T4 ile tiroid uyarıcı hormon olağan aralıktaysa tablo çoğunlukla taşıyıcı protein artışıyla uyumlu kabul edilir. Buna karşın TBG olağan olduğu halde toplam hormon düzeyleri değişmişse tiroid bezinin işleyişi ya da diğer bağlayıcı proteinler açısından değerlendirme sürdürülür. Gebelik, yaş, kullanılan ilaçlar ve eşlik eden hastalıklar yorumda birlikte ele alınır. Gerektiğinde test koşullar değiştikten sonra tekrarlanır ve düzeydeki değişikliğin kalıcı mı geçici mi olduğu anlaşılmaya çalışılır.

TBG Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

TBG yüksekliği, kanda tiroid hormonlarını taşıyan proteinin artmış olduğunu gösterir. Bu durumda taşıyıcıya bağlanan hormon miktarı artar ve Total T4 ile Total T3 sonuçları yükselir. Vücut bu değişikliği serbest hormon düzeyini dengede tutarak karşılar; bu nedenle kişinin tiroid işlevi çoğu zaman olağan kalır. Yüksekliğin sık görülen nedenleri arasında östrojen etkisinin arttığı durumlar yer alır ve gebelik ile östrojen içeren doğum kontrol hapları ve hormon ilaçları bu grubun başında gelir. Östrojen, karaciğerde TBG yapımını artırmanın yanı sıra proteinin kandan temizlenmesini de yavaşlatır. Akut hepatit (karaciğerin ani iltihabı) gibi bazı karaciğer hastalıklarının erken döneminde de TBG düzeyi yükselebilir. Doğuştan TBG fazlalığı ise ailesel olarak görülen ve kişinin yaşamı boyunca süren bir durumdur. TBG yüksekliği tiroid bezinin fazla çalıştığı anlamına gelmez; bu tabloda toplam hormon yüksekliği bezin işleyişinden çok taşıyıcı artışını yansıtabilir.

TBG Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

TBG düşüklüğü, kanda tiroid hormonlarını taşıyan proteinin azaldığını gösterir. Taşıyıcı azaldığında bağlı hormon miktarı düşer ve Total T4 ile Total T3 sonuçları beklenenden düşük çıkar. Serbest hormon düzeyi ise çoğu zaman olağan kalır; bu nedenle toplam hormon düşüklüğü tiroid bezinin az çalıştığı şeklinde yanlış yorumlanabilir. Karaciğerin protein yapım gücünün azaldığı ileri evre karaciğer hastalıklarında TBG üretimi düşebilir. Böbrekten yoğun protein kaybıyla giden nefrotik sendrom gibi durumlarda TBG idrarla kaybedilir. Erkeklik hormonu içeren ilaçlar ve yüksek dozda kullanılan steroid yapılı ilaçlar da TBG düzeyini azaltabilir. Ağır ve uzun süren hastalıklar, yetersiz beslenme ve büyük cerrahi girişimler sonrasında da geçici düşüklükler görülebilir. Doğuştan TBG eksikliği ise kısmi ya da tam olabilir ve kalıtsal bir özellik olarak aile içinde izlenebilir.

TBG Değişiklikleri Total T4 ve Total T3 Sonuçlarını Neden Etkiler?

Total T4 ve Total T3 testleri, kandaki hormonun bağlı ve serbest bölümlerini birlikte ölçer. Bağlı bölüm toplamın çok büyük kısmını oluşturduğu için taşıyıcı protein miktarındaki değişiklikler bu sonuçlara doğrudan yansır. TBG arttığında daha fazla hormon bağlanır ve tiroid bezi serbest hormonu dengede tutmak için bir süre daha fazla hormon salgılar. Yeni denge kurulduğunda serbest hormon olağan düzeye döner, ancak toplam hormon yüksek kalır. TBG azaldığında süreç ters yönde işler ve toplam hormon düşerken serbest hormon yine dengede tutulur. Bu nedenle toplam hormon sonuçları, tiroid bezinin ne kadar hormon ürettiğinin yanında kanda ne kadar taşıyıcı bulunduğunu da yansıtır. TBG değişikliği göz önünde bulundurulmadığında toplam hormon düzeyleri olmayan bir tiroid hastalığını düşündürebilir ya da var olan bir durumu gölgeleyebilir. Bu yanılgıyı önlemek için toplam hormon ölçümleri tiroid uyarıcı hormon ve serbest hormon sonuçlarıyla yan yana değerlendirilir.

Serbest Hormon Ölçümleri TBG Değişikliklerinden Neden Daha Az Etkilenir?

Serbest T4 ve Serbest T3, proteinlere bağlanmamış ve dokulara geçebilen hormon bölümünü gösterir. Vücudun tiroid hormonu düzenleme sistemi bağlı hormonu değil, bu serbest bölümü algılayarak çalışır. Beyindeki hipofiz bezi serbest hormon azaldığında tiroid uyarıcı hormon salgısını artırır, serbest hormon arttığında ise bu salgıyı azaltır. Bu geri bildirim düzeni sayesinde TBG değiştiğinde bile serbest hormon zaman içinde yeniden olağan düzeye çekilir. Bu yüzden taşıyıcı protein değişikliklerinde Serbest T4 ve Serbest T3, tiroid işlevini toplam ölçümlere göre daha yakından yansıtır. Bununla birlikte bazı serbest hormon ölçüm yöntemleri, TBG'nin belirgin biçimde yüksek ya da düşük olduğu durumlarda ve özellikle gebelikte sapmalar gösterebilir. Bağlanma proteinlerindeki olağan dışı yapısal değişiklikler de bazı yöntemlerde serbest hormonun olduğundan farklı ölçülmesine yol açabilir. Böyle kuşkulu durumlarda laboratuvar farklı bir yöntemle ölçüm yapabilir ve sonuçlar tiroid uyarıcı hormonla birlikte ele alınır.

Doğuştan TBG Eksikliği veya Fazlalığı Nasıl Değerlendirilir?

Doğuştan TBG değişiklikleri, TBG yapımını yöneten genin X kromozomu üzerinde bulunmasıyla ilişkili kalıtsal durumlardır. Erkekler yalnızca bir X kromozomu taşıdığı için bu gendeki değişiklik erkeklerde tablonun tam olarak ortaya çıkmasına yol açar. Kadınlarda diğer X kromozomu olağan geni taşıyabildiğinden değişiklik çoğunlukla daha hafif ya da ara düzeyde yansır. Doğuştan TBG eksikliği kısmi ya da tam olabilir; doğuştan fazlalık ise genin olağandan fazla ürün vermesiyle ortaya çıkar. Bu kişilerde tiroid bezi olağan çalışır ve çoğu zaman herhangi bir yakınma bulunmaz. Durum genellikle başka bir nedenle yapılan tiroid testlerinde toplam hormon düzeylerinin açıklanamayan biçimde düşük ya da yüksek bulunmasıyla fark edilir. Değerlendirmede gebelik, ilaçlar, karaciğer ve böbrek hastalıkları gibi sonradan kazanılan nedenler dışlandıktan sonra aile bireylerinin tiroid testleri de incelenebilir. Anne, baba ya da kardeşlerde benzer sonuçların görülmesi kalıtsal bir durumu destekler ve gerekli görülen durumlarda genetik inceleme yapılabilir. Durumun bilinmesinin asıl yararı, ileride yapılacak tiroid testlerinin doğru yorumlanması ve gereksiz incelemelerin önüne geçilmesidir.

TBG Sonucu Hangi Testlerle Birlikte Yorumlanır?

TBG sonucu tiroid işlevini tek başına yansıtmadığı için bir tiroid test grubunun parçası olarak değerlendirilir. Tiroid uyarıcı hormon (TSH), tiroid bezinin işleyişini gösteren temel testtir ve TBG değişikliklerinden belirgin biçimde etkilenmez. Serbest T4 ve Serbest T3 dokulara ulaşabilen hormon miktarını gösterdiği için TBG ile birlikte yorumlanır. Total T4 ve Total T3 ise TBG değişikliğinin sonuçlara ne ölçüde yansıdığını anlamak için karşılaştırılır. Bazı laboratuvarlar toplam hormonun TBG'ye oranını ya da hormon bağlanma kapasitesini gösteren dolaylı testleri de raporlayabilir. Karaciğer işlevini değerlendirmek için karaciğer enzimleri ve albümin, böbrekten protein kaybını anlamak için idrar protein testleri gerekebilir. Gebelik şüphesinde gebelik testi, tiroid bezinde iltihap olasılığında ise Anti-TPO gibi tiroid otoantikor testleri tabloya eklenebilir. Tüm bu sonuçlar kişinin yakınmaları, kullandığı ilaçlar ve sağlık öyküsüyle bir araya getirildiğinde anlam kazanır.

TBG Sonucuyla Hangi Bölüme Başvurulur, Süreç Nasıl İlerler?

TBG testi çoğunlukla tiroid testlerindeki uyumsuzluğu açıklamak amacıyla istendiği için sonuçlar genellikle endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları bölümünde değerlendirilir. Test iç hastalıkları, kadın hastalıkları ve doğum ya da çocuk sağlığı ve hastalıkları bölümünden istenmiş olabilir; bu durumda sonuç testi isteyen hekim tarafından yorumlanır ve gerekirse endokrinoloji bölümüne yönlendirme yapılır. Gebelikte tiroid testleri kadın hastalıkları ve doğum ile endokrinoloji bölümlerinin ortak izlemiyle takip edilebilir. Çocuklarda ve yenidoğanlarda değerlendirmeyi çocuk endokrinolojisi bölümü üstlenir. Karaciğer hastalığı düşünülen kişilerde gastroenteroloji, böbrekten protein kaybı olan kişilerde nefroloji bölümü sürece dahil olabilir. Süreç genellikle önceki tiroid testlerinin, kullanılan ilaçların ve eşlik eden hastalıkların gözden geçirilmesiyle başlar. Gerekirse tiroid testleri aynı laboratuvarda ve uygun aralıklarla tekrarlanır, aile bireylerinin testleri de istenebilir. Sonuçların tek bir ölçüme göre değil zaman içindeki seyriyle birlikte ele alınması yorumu güçlendirir.

Yayın tarihi:

Merak edilen sorular

15 başlık

Bu değerle en çok ilişkilendirilen soruların yanıtları.

1

TBG Testi İçin Aç Kalmak Gerekir mi?

TBG testi için genellikle aç kalmak gerekmez, çünkü yemek yemek TBG düzeyini anlamlı biçimde değiştirmez. Ancak aynı kan örneğinde kan şekeri ya da kolesterol gibi açlık gerektiren testler de çalışılacaksa laboratuvarın önerdiği açlık süresine uyulur. Yağlı bir öğünden hemen sonra alınan örneklerde serum bulanıklaşabilir ve bu durum bazı ölçüm yöntemlerini etkileyebilir. Bu nedenle pek çok laboratuvar kan alımının sabah saatlerinde yapılmasını tercih eder. Hazırlıkla ilgili ayrıntılar testin yapılacağı laboratuvardan öğrenilebilir.
2

TBG Sonucu Ne Kadar Sürede Çıkar?

TBG testi her laboratuvarda rutin olarak çalışılmayan, daha özel bir testtir. Testi kendi bünyesinde çalışan laboratuvarlarda sonuç kısa sürede hazırlanabilir. Örneğin başka bir referans laboratuvara gönderilmesi gerektiğinde sonucun çıkması günler sürebilir. Yenidoğan değerlendirmesi ya da gebelik gibi zamanın önem taşıdığı durumlarda laboratuvar önceliklendirme yapabilir. Sonucun ne zaman hazır olacağı bilgisi kan alımı sırasında laboratuvardan öğrenilebilir.
3

TBG Testi Tek Başına Tiroid Hastalığı Tanısı Koydurur mu?

TBG testi tek başına tiroid hastalığı tanısı koydurmaz. Bu test tiroid bezinin ne kadar çalıştığını değil, kanda hormon taşıyan proteinin miktarını gösterir. TBG düzeyi yüksek ya da düşük olan pek çok kişide tiroid bezi olağan çalışır. Tiroid hastalığının değerlendirilmesi tiroid uyarıcı hormon, serbest hormon testleri, gerekirse antikor testleri ve görüntüleme yöntemleriyle birlikte yapılır. TBG sonucu bu tabloda toplam hormon ölçümlerindeki farkı açıklamaya yardımcı olan tamamlayıcı bir bilgidir.
4

Tiroid Uyarıcı Hormon Normalken Total T4 Beklenenden Farklı Çıkarsa TBG Neden İstenir?

Tiroid uyarıcı hormon olağan aralıktayken tiroid bezinin işleyişinin genellikle dengede olduğu düşünülür. Bu durumda Total T4 sonucunun beklenenden yüksek ya da düşük çıkması, farkın tiroid bezinden değil taşıyıcı proteinden kaynaklanabileceğini akla getirir. TBG ölçümü, bu farkın taşıyıcı protein miktarındaki artış ya da azalmayla açıklanıp açıklanamayacağını gösterir. TBG değişikliği saptanır ve Serbest T4 de olağan bulunursa tablo çoğunlukla bağlanma farklılığıyla uyumlu kabul edilir. TBG olağan çıkarsa albümin gibi diğer taşıyıcı proteinler, ölçüm yönteminden kaynaklanan etkileşimler ya da daha seyrek tiroid durumları araştırılabilir.
5

Gebelikte TBG Düzeyinin Artması Olağan mıdır?

Gebelikte TBG düzeyinin artması beklenen ve olağan bir değişikliktir. Gebelikle birlikte yükselen östrojen, karaciğerde TBG yapımını artırır ve proteinin kandan temizlenmesini yavaşlatır. Bu artış gebeliğin erken döneminde başlar ve gebelik boyunca sürer. Buna bağlı olarak Total T4 ve Total T3 düzeyleri gebelik dışındaki dönemlere göre yüksek ölçülür. Gebelikte tiroid testleri bu nedenle gebeliğe özgü referans aralıklarıyla ve serbest hormon ile tiroid uyarıcı hormon sonuçları ön planda tutularak değerlendirilir. Doğumdan sonra östrojen etkisi azaldıkça TBG düzeyi zamanla önceki düzeyine döner.
6

Hormon İçeren Bazı İlaç Grupları TBG Düzeyini Etkiler mi?

Hormon içeren bazı ilaç grupları TBG düzeyini belirgin biçimde değiştirebilir. Östrojen içeren doğum kontrol hapları ve hormon ilaçları, karaciğerde TBG yapımını artırarak düzeyin yükselmesine yol açabilir. Erkeklik hormonu içeren ilaçlar ve yüksek dozda kullanılan steroid yapılı ilaçlar ise TBG düzeyini azaltabilir. Bu değişiklikler toplam hormon sonuçlarına yansır, ancak serbest hormon çoğu zaman dengede kalır. Tiroid hormon tedavisi alan kişilerde östrojen içeren ilaçlara başlanması hormon ihtiyacını değiştirebildiği için izlemde dikkate alınır. Kullanılan tüm ilaçların test öncesinde belirtilmesi sonucun doğru yorumlanmasına katkı sağlar.
7

Karaciğer Hastalıkları TBG Düzeyini Değiştirir mi?

TBG karaciğerde üretildiği için karaciğer hastalıkları bu proteinin düzeyini değiştirebilir. Karaciğerin ani iltihabı olan akut hepatit sırasında TBG düzeyi geçici olarak yükselebilir. Siroz gibi karaciğerin protein yapma gücünün azaldığı ileri evre hastalıklarda ise TBG üretimi düşer. Bu değişiklikler Total T4 ve Total T3 sonuçlarını etkileyerek tiroid bezinde bir sorun varmış gibi bir görüntü oluşturabilir. Karaciğer hastalığı olan kişilerde tiroid testleri bu nedenle karaciğer işlev testleriyle birlikte yorumlanır.
8

Böbrekten Protein Kaybıyla Giden Hastalıklarda TBG Neden Azalır?

Sağlıklı böbrekler kandaki büyük proteinlerin idrara geçmesini büyük ölçüde engeller. Nefrotik sendrom gibi böbrek süzgecinin hasar gördüğü hastalıklarda proteinler idrarla yoğun biçimde kaybedilir. TBG de kanda dolaşan bir protein olduğu için bu kayıptan payını alır ve düzeyi düşer. TBG ile birlikte albümin gibi diğer taşıyıcı proteinler de azaldığından toplam tiroid hormonu ölçümleri düşük çıkabilir. Tiroid hormon tedavisi alan kişilerde idrarla hormon kaybı nedeniyle ihtiyaç artabilir ve bu durum izlemde göz önünde bulundurulur.
9

Ağır Hastalık ve Cerrahi Stres TBG Sonucunu Etkiler mi?

Ağır enfeksiyonlar, yoğun bakım gerektiren hastalıklar ve büyük cerrahi girişimler vücutta belirgin bir stres yanıtı oluşturur. Bu dönemde karaciğerin protein yapımı değişebilir ve TBG düzeyinde geçici bir azalma görülebilir. Aynı zamanda tiroid hormonlarının taşıyıcıya bağlanmasını zayıflatan maddeler kana geçebilir. Bu durumlarda Total T4, Total T3 ve bazen serbest hormonlar olağandan farklı ölçülebilir, ancak bu tablo çoğunlukla tiroid bezinin hastalığını yansıtmaz. Ağır hastalık sırasında elde edilen tiroid testleri bu nedenle dikkatle yorumlanır ve iyileşme sonrasında tekrarlanabilir.
10

TBG Yüksekliği Tiroid Bezinin Fazla Çalıştığı Anlamına mı Gelir?

TBG yüksekliği tiroid bezinin fazla çalıştığı anlamına gelmez. Bu durumda kanda daha fazla taşıyıcı protein bulunduğu için Total T4 ve Total T3 yüksek ölçülür. Dokulara ulaşan serbest hormon ise çoğu zaman olağan aralıkta kalır ve tiroid uyarıcı hormon da olağan bulunur. Kişide çarpıntı, kilo kaybı ve sıcağa dayanamama gibi tiroid bezinin fazla çalışmasını düşündüren yakınmalar genellikle görülmez. Tiroid bezinin fazla çalışıp çalışmadığı TBG'ye göre değil, serbest hormon ve tiroid uyarıcı hormon sonuçlarına göre değerlendirilir.
11

TBG Düşüklüğü Tek Başına Tedavi Gerektirir mi?

TBG düşüklüğü tek başına bir hastalık olarak ele alınmaz ve kendisine yönelik bir tedavi gerektirmez. Önemli olan, düşüklüğe yol açan bir nedenin bulunup bulunmadığıdır; karaciğer hastalığı, böbrekten protein kaybı ya da kullanılan ilaçlar bu açıdan gözden geçirilir. Altta yatan bir durum saptanırsa değerlendirme o duruma yönelik sürdürülür. Doğuştan TBG eksikliğinde tiroid bezi olağan çalıştığından düşük toplam hormon sonucu tiroid bezinin az çalıştığı şeklinde yorumlanmaz. Bu değerlendirme serbest hormon ve tiroid uyarıcı hormon sonuçlarıyla birlikte hekim tarafından yapılır.
12

Yenidoğanlarda TBG Eksikliğinin Fark Edilmesi Neden Önemlidir?

Bazı yenidoğan tarama programları tiroksin düzeyine de bakar ve TBG eksikliği olan bebeklerde bu değer düşük çıkabilir. Bu sonuç ilk bakışta doğuştan tiroid bezi yetersizliğini düşündürebilir. Oysa TBG eksikliği olan bebeklerde tiroid uyarıcı hormon olağandır ve serbest hormon düzeyi yeterlidir. Farkın zamanında anlaşılması, gereksiz incelemelerin ve tiroid yetersizliğine yönelik gereksiz yaklaşımların önüne geçer. Öte yandan gerçek bir tiroid yetersizliğinin gözden kaçmaması için bebeğin tiroid testleri dikkatle birlikte değerlendirilir. Durumun bilinmesi, ileride yapılacak testlerin yorumlanmasında aile için de yol gösterici olur.
13

Çocuklarda TBG Sonuçları Erişkinlerden Farklı mı Değerlendirilir?

Çocuklarda TBG düzeyi yaşla birlikte değişebildiği için sonuçlar yaşa uygun referans aralıklarıyla değerlendirilir. Yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde tiroid hormonlarının ve taşıyıcı proteinlerin düzeyi erişkinlerden farklı seyredebilir. Ergenlik döneminde gerçekleşen hormonal değişiklikler de TBG düzeyine yansıyabilir. Çocukta doğuştan TBG değişikliği şüphesi varsa anne ve babanın tiroid testleri de yorumlamaya katkı sağlayabilir. Değerlendirme genellikle çocuk endokrinolojisi bölümünde büyüme ve gelişme bilgileriyle birlikte yapılır.
14

Tiroid Hormon Tedavisi Alan Kişilerde TBG Sonucu Nasıl Yorumlanır?

Tiroid hormon tedavisi alan kişilerde TBG düzeyindeki değişiklikler vücudun hormon ihtiyacını etkileyebilir. TBG arttığında daha fazla hormon taşıyıcıya bağlanır ve serbest hormonu dengede tutmak için ihtiyaç artabilir. Bu nedenle gebelik ya da östrojen içeren ilaçlara başlanması gibi TBG'yi artıran durumlarda tiroid testleri daha yakından izlenebilir. TBG azaldığında ise hormon ihtiyacı tersine azalabilir. İzlemde toplam hormon ölçümleri yerine tiroid uyarıcı hormon ve serbest hormon sonuçları esas alınır. Doz düzenlemesine ilişkin kararlar bu sonuçlar ışığında takibi yapan hekim tarafından verilir.
15

TBG Testi Hangi Aralıklarla Tekrarlanır?

TBG testi düzenli aralıklarla tekrarlanması gereken bir izlem testi değildir. Doğuştan TBG değişikliği bir kez gösterildiğinde durum yaşam boyu sürdüğü için testin sık tekrarlanmasına genellikle gerek kalmaz. Gebelik, ilaç kullanımı veya geçirilen bir hastalık gibi geçici bir nedenle değiştiği düşünülen durumlarda, bu etken ortadan kalktıktan sonra düzeyin olağana dönüp dönmediğini görmek için test yeniden istenebilir. Tekrarlanacaksa aynı laboratuvarın ve aynı yöntemin tercih edilmesi sonuçların karşılaştırılmasını kolaylaştırır. Tekrarlama zamanı kişinin durumuna ve testin istenme nedenine göre belirlenir.

Önemli Bilgilendirme ve Yasal Uyarı

Bu sayfada yer alan içerikler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hiçbir şekilde tıbbi tanı, teşhis, tedavi ya da kişiye özel sağlık danışmanlığı niteliği taşımaz.

Sitemizdeki tıbbi metinler, Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında toplumun sağlık okuryazarlığını artırmak amacıyla tarafsız, nesnel ve kanıta dayalı olarak hazırlanmıştır. Anılan mevzuat uyarınca “bilgilendirme içeriklerinde kurum logosunun yer alması tek başına reklam veya talep yaratma faaliyeti teşkil etmez” ilkesi esas alınmaktadır.

  • Buradaki bilgiler bir hekimin muayenesinin, değerlendirmesinin veya tıbbi görüşünün yerini tutmaz.
  • Tahlil sonuçları; yaş, cinsiyet, kullanılan ilaçlar, mevcut hastalıklar ve laboratuvara göre değişkenlik gösterir. Referans aralıkları her laboratuvarda farklı olabilir.
  • Tahlil sonuçlarınız mutlaka sizi muayene eden bir hekim tarafından, klinik durumunuzla birlikte yorumlanmalıdır.
  • Bu içeriklere dayanarak ilaç kullanmayınız, tedavinizi değiştirmeyiniz veya erteleme yapmayınız.
  • Acil bir sağlık durumunda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayınız veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.

Koru Sağlık Grubu, bu içeriklerin kişisel yorumlanmasından doğabilecek sonuçlardan sorumlu tutulamaz. İçerikler T.C. Sağlık Bakanlığı mevzuatı gereği bilgilendirme amacıyla sunulmakta olup reklam veya yönlendirme amacı taşımaz.