Ön çapraz bağ (anterior cruciate ligament - ACL) yırtığı, diz ekleminin en sık karşılaşılan ve en ciddi bağ yaralanmalarından biridir. Ön çapraz bağ, femur (uyluk kemiği) ile tibia (kaval kemiği) arasında çapraz şekilde uzanan, diz ekleminin stabilitesinde kritik rol oynayan güçlü bir bağ dokusudur. Bu yapı, tibianın öne doğru kaymasını engelleyerek diz ekleminin rotasyonel stabilitesini sağlar. Ön çapraz bağ yırtığı, yalnızca sporcularda değil, günlük yaşamda da pek çok farklı popülasyonda görülebilen bir patolojidir. Bu makalede ön çapraz bağ yırtığının kimlerde daha sık görüldüğü, risk faktörleri, demografik özellikler ve predispozan durumlar kapsamlı bir şekilde ele alınacaktır.
Ön Çapraz Bağ Yırtığının Epidemiyolojisi ve Genel Görülme Sıklığı
Ön çapraz bağ yaralanmaları, tüm diz yaralanmaları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Dünya genelinde yılda yaklaşık 200.000 ACL yaralanması rapor edilmektedir ve bu sayının gerçekte çok daha yüksek olduğu düşünülmektedir. İnsidans, 100.000 kişide yaklaşık 68-78 olarak bildirilmekle birlikte, aktif spor yapan popülasyonda bu oran çok daha yüksektir. Özellikle 15-45 yaş aralığındaki aktif bireylerde pik insidans gözlenmektedir.
Epidemiyolojik çalışmalar, ACL yırtığının kadınlarda erkeklere kıyasla 2-8 kat daha fazla görüldüğünü ortaya koymaktadır. Bu cinsiyet farkı, anatomik, hormonal ve nöromüsküler faktörlerin kombinasyonuyla açıklanmaktadır. Yaralanma mekanizması incelendiğinde, vakaların yaklaşık yüzde 70-75'inin temas içermeyen (non-kontakt) mekanizmalarla gerçekleştiği görülmektedir. Bu durum, yaralanmanın büyük ölçüde biyomekanik ve nöromüsküler faktörlerle ilişkili olduğunu göstermektedir.
Sportif Aktivite ile İlişkili Risk Grupları
Ön çapraz bağ yırtığının en sık görüldüğü grup, şüphesiz aktif spor yapan bireylerdir. Ancak tüm spor dalları eşit risk taşımamaktadır. Pivot hareketleri, ani yön değişiklikleri, sıçrama ve iniş manevralarını içeren sporlar en yüksek risk grubunu oluşturmaktadır.
Yüksek Riskli Spor Dalları
- Futbol: Dünya genelinde en fazla ACL yaralanmasının görüldüğü spor dalıdır. Ani yön değişiklikleri, rakiple temas, top kapma hareketleri ve dengesiz zemin koşulları riski artırmaktadır. Profesyonel futbolcularda sezon başına ACL yaralanma insidansı 1000 maç saati başına 0.5-3.7 arasında değişmektedir.
- Basketbol: Sıçrama sonrası iniş, ani duruş ve pivot hareketleri nedeniyle ACL yaralanma riski oldukça yüksektir. Özellikle ribaund sonrası tek ayak üzerine iniş sırasında valgus stresinin artması yaralanmaya zemin hazırlamaktadır.
- Kayak: Alpine kayak, ACL yaralanması açısından özellikle riskli bir spor dalıdır. Kayak botlarının tibial rotasyonu kısıtlaması ve düşme sırasında oluşan aşırı dış rotasyon kuvvetleri, bağ üzerinde yoğun stres oluşturmaktadır.
- Hentbol ve Voleybol: Ani duruş, sıçrama ve iniş hareketlerinin sıklığı nedeniyle yüksek riskli spor dalları arasında yer almaktadır.
- Jimnastik ve Dans: Ekstrem fleksiyon ve rotasyon hareketleri, hiperekstansiyon pozisyonları ve yüksekten iniş manevralarıyla ACL yaralanma riski taşımaktadır.
Rekreasyonel düzeyde spor yapan bireylerde de ACL yırtığı sıklıkla karşılaşılmaktadır. Haftasonu sporculuğu olarak adlandırılan düzensiz fiziksel aktivite, yetersiz ısınma ve kondisyon eksikliği ile birleştiğinde yaralanma riskini önemli ölçüde artırmaktadır. Düzenli antrenman programı uygulamayan, ancak yoğun sportif aktivitelere katılan bireylerde nöromüsküler koordinasyon yetersizliği nedeniyle ACL yaralanma riski belirgin şekilde yükselmektedir.
Cinsiyet ve Hormonal Faktörlerin Rolü
Kadın cinsiyeti, ön çapraz bağ yırtığı için bağımsız ve güçlü bir risk faktörüdür. Aynı spor dalında ve aynı aktivite düzeyinde kadın sporcuların ACL yaralanmasına maruz kalma olasılığı erkek sporculara göre belirgin şekilde yüksektir. Bu farkın altında yatan mekanizmalar multifaktöriyeldir ve kapsamlı araştırmaların konusunu oluşturmaktadır.
Anatomik Farklılıklar
Kadınlarda interkondiler çentik (notch) genişliğinin erkeklere kıyasla daha dar olması, ACL'nin hareket alanını kısıtlayarak mekanik sıkışmaya ve dolayısıyla yırtılmaya yatkınlık oluşturmaktadır. Ayrıca kadınlarda Q açısının (quadriceps açısı) daha geniş olması, diz eklemine uygulanan valgus stresini artırarak ACL üzerindeki yükü yükseltmektedir. Kadınlarda tibial plato eğiminin daha fazla posterior slope göstermesi de tibianın anterior translasyonuna katkıda bulunarak bağ üzerindeki gerilimi artırmaktadır.
Hormonal Etkiler
Östrojen ve progesteron hormonlarının ACL üzerinde doğrudan etkileri olduğu gösterilmiştir. ACL dokusunda östrojen ve progesteron reseptörlerinin varlığı kanıtlanmıştır. Menstrüel siklüsün preovülatuar fazında, östrojen düzeylerinin pik yaptığı dönemde, ACL'nin mekanik özelliklerinde değişiklikler meydana gelmektedir. Bu dönemde kollajen sentezinde azalma ve bağ laksitesinde artış gözlenmektedir. Çalışmalar, ACL yaralanmalarının menstrüel siklüsün foliküler fazında daha sık gerçekleştiğini ortaya koymuştur.
Nöromüsküler Farklılıklar
Kadınlarda hamstring kas gücünün quadriceps kas gücüne oranla daha düşük olması, diz ekleminin dinamik stabilizasyonunu olumsuz etkilemektedir. Hamstring kasları, ACL'nin sinerjisti olarak tibianın anterior translasyonunu engellemede kritik bir role sahiptir. Kadınlarda sıçrama sonrası iniş sırasında diz fleksiyon açısının daha az olması ve valgus momentinin daha yüksek olması, ACL üzerindeki stresi artıran nöromüsküler paternler arasındadır. Bu durum "quadriceps dominant" hareket paterni olarak tanımlanmakta ve kadınlarda daha sık gözlenmektedir.
Yaş Gruplarına Göre Risk Dağılımı
Ön çapraz bağ yırtığı her yaş grubunda görülebilmekle birlikte, belirli yaş aralıklarında insidansı belirgin şekilde artmaktadır. Yaş ile ilişkili risk profilinin anlaşılması, önleyici stratejilerin hedeflenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Adolesan ve Genç Erişkin Dönem (14-25 Yaş)
Bu yaş grubu, ACL yırtığı açısından en yüksek risk taşıyan popülasyondur. Yoğun sportif aktivite katılımı, kemik ve yumuşak doku maturasyonunun henüz tamamlanmamış olması ve nöromüsküler kontrol mekanizmalarının tam gelişmemiş olması bu yüksek insidansa katkıda bulunmaktadır. Özellikle genç kız sporcularda puberte döneminde nöromüsküler adaptasyonun erkeklere kıyasla daha yavaş gelişmesi, cinsiyet farkının bu dönemde belirginleşmesine neden olmaktadır. Son yıllarda adolesan ACL yaralanmalarında belirgin bir artış trendi gözlenmektedir ki bu durum erken yaşta yoğun spor uzmanlaşması ile ilişkilendirilmektedir.
Orta Yaş Grubu (25-45 Yaş)
Bu dönemde ACL yırtıkları genellikle rekreasyonel spor aktiviteleri sırasında meydana gelmektedir. Yaşla birlikte bağ dokusunun mekanik özelliklerinde kademeli bir azalma başlamakta, kollajen liflerinin elastikiyeti ve dayanıklılığı düşmektedir. Düzensiz fiziksel aktivite, kondisyon kaybı ve vücut kitle indeksindeki artış, bu yaş grubunda ek risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır.
İleri Yaş Grubu (45 Yaş Üstü)
İleri yaşta ACL yırtığı daha az sıklıkla görülmekle birlikte, gerçekleştiğinde genellikle dejeneratif değişiklikler zemininde ortaya çıkmaktadır. Osteoartritik diz eklemlerinde bağ dokusunun mekanik gücü azalmış olup, düşük enerjili travmalarla bile yırtılma meydana gelebilmektedir. Bu yaş grubunda eşlik eden menisküs lezyonları, kıkırdak hasarı ve osteoporoz gibi komorbiditeler klinik tabloyu karmaşıklaştırmaktadır.
Genetik Yatkınlık ve Ailesel Faktörler
Son yıllarda yapılan araştırmalar, ACL yırtığına genetik yatkınlığın varlığını güçlü kanıtlarla desteklemektedir. Ailede ACL yırtığı öyküsü bulunan bireylerde yaralanma riskinin 2-4 kat arttığı bildirilmektedir. Bu genetik yatkınlık, kollajen yapısını, bağ doku kompozisyonunu ve nöromüsküler kontrol mekanizmalarını etkileyen gen varyantları aracılığıyla ortaya çıkmaktadır.
COL1A1 ve COL5A1 gen polimorfizmleri, kollajen tip I ve tip V sentezini etkileyerek bağ dokusunun mekanik özelliklerini değiştirmektedir. Bu genlerdeki belirli varyantlar, ACL yırtığına yatkınlığı artırmaktadır. Benzer şekilde, COL12A1 geni ve tenascin-C genindeki polimorfizmler de ACL yaralanma riskiyle ilişkilendirilmiştir. Genetik yatkınlık, tek başına yeterli olmamakla birlikte, çevresel risk faktörleriyle etkileşime girerek yaralanma riskini kümülatif olarak artırmaktadır.
Ehlers-Danlos sendromu ve Marfan sendromu gibi bağ doku hastalıkları, sistemik hiperlaksite ile karakterize olup ACL dahil tüm bağ yapılarının yaralanma riskini belirgin şekilde yükseltmektedir. Bu herediter bağ doku bozukluklarında kollajen yapısındaki defektler, bağların normal fizyolojik yüklere bile dayanma kapasitesini azaltmaktadır.
Anatomik ve Biyomekanik Risk Faktörleri
Bireysel anatomik varyasyonlar, ACL yırtığı riskini önemli ölçüde etkileyen faktörler arasındadır. Bu anatomik farklılıklar, diz ekleminin biyomekaniğini değiştirerek bağ üzerindeki stresi artırabilmektedir.
- Dar interkondiler çentik genişliği: Femoral interkondiler çentik genişliğinin dar olması, ACL'nin hareket alanını kısıtlayarak impingement (sıkışma) riskini artırmaktadır. Çentik genişliği indeksi 0.20'nin altında olan bireylerde ACL yırtığı riski anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.
- Artmış tibial plato eğimi: Posterior tibial slope açısının artması, yük taşıma sırasında tibianın anterior translasyonunu kolaylaştırarak ACL üzerindeki gerilimi artırmaktadır. Lateral tibial plato eğiminin her 1 derecelik artışının ACL yırtığı riskini yüzde 20-25 oranında yükselttiği rapor edilmiştir.
- Genu valgum (çarpık bacak) deformitesi: Diz ekleminin valgus dizilim bozukluğu, medial kompartmana binen yükü azaltırken lateral kompartman ve ACL üzerindeki stresi artırmaktadır.
- Pes planus (düztabanlık): Ayak arkının düşük olması, alt ekstremitenin biyomekanik zincirini etkileyerek diz ekleminde kompansatuar pronasyon ve tibial internal rotasyona yol açmaktadır. Bu durum ACL üzerindeki torsiyonel stresi artırmaktadır.
- Femoral anteversiyon artışı: Femur başının aşırı anteversiyonu, alt ekstremitenin rotasyonel dizilimini bozarak diz ekleminde dinamik valgus momentini artırabilmektedir.
ACL'nin kendisine ait morfolojik özellikler de yaralanma riskini etkilemektedir. Bağın kesit alanı, lif organizasyonu ve vaskülarizasyon düzeyi bireyler arasında önemli farklılıklar göstermektedir. Daha küçük kesit alanına sahip ACL'lerin birim alan başına daha yüksek stres altında kalması, yırtılma eşiğinin daha düşük olmasına neden olmaktadır.
Vücut Kompozisyonu ve Metabolik Faktörler
Vücut kitle indeksi (BMI) ve genel vücut kompozisyonu, ACL yırtığı riskiyle anlamlı bir ilişki göstermektedir. Obez bireylerde (BMI > 30 kg/m²) ACL yaralanma riski normal kilolu bireylere göre yaklaşık 1.5-2 kat artmıştır. Aşırı vücut ağırlığı, diz eklemine binen mekanik yükü artırmanın yanı sıra, hareket kalıplarını değiştirerek biyomekanik dezavantaj oluşturmaktadır.
Obez bireylerde sıçrama sonrası iniş mekaniğinin bozulması, daha düşük diz fleksiyon açısıyla yere temas ve artmış valgus momenti, ACL üzerindeki stresi önemli ölçüde yükseltmektedir. Ayrıca adipoz dokusunun sistemik inflamatuar mediyatör üretimi, bağ dokusunun mekanik özelliklerini olumsuz etkileyebilmektedir. Kronik düşük dereceli inflamasyon, kollajen metabolizmasını bozarak bağ dokusunun yenilenme kapasitesini düşürmektedir.
Diyabet ve metabolik sendrom gibi sistemik hastalıklar da bağ dokusunun kalitesini olumsuz etkilemektedir. Hiperglisemi, kollajen çapraz bağlarının glikasyonuna yol açarak bağ dokusunun elastikiyetini azaltmakta ve kırılganlığını artırmaktadır. İnsülin direnci bulunan bireylerde tendon ve bağ dokusunun iyileşme kapasitesinin azaldığı gösterilmiştir.
Daha Önce Diz Yaralanması Geçirmiş Bireyler
Diz ekleminde daha önce yaralanma geçirmiş bireyler, ACL yırtığı açısından artmış risk taşımaktadır. Özellikle kontralateral (karşı taraf) veya ipsilateral (aynı taraf) ACL rekonstrüksiyonu geçirmiş hastalar, tekrarlayan yaralanma için yüksek risk grubundadır.
ACL rekonstrüksiyonu sonrası spora dönüş yapan hastalarda, karşı diz ekleminde yeni bir ACL yırtığı gelişme riski normal popülasyona göre 3-6 kat artmıştır. İpsilateral greft yetmezliği riski ise ilk 2 yıl içerisinde en yüksek düzeydedir. Genç yaşta (20 yaş altı) ACL rekonstrüksiyonu geçiren ve yüksek riskli sporlara dönen hastalarda tekrarlayan yaralanma oranı yüzde 20-30'lara ulaşabilmektedir.
Menisküs yaralanması, medial kollateral bağ yaralanması veya posterolateral köşe yaralanması gibi daha önceki diz patolojileri de ACL üzerindeki mekanik yükü değiştirerek sekonder yaralanma riskini artırabilmektedir. Propriyoseptif defisitler, daha önce yaralanma geçirmiş dizlerde sıklıkla persiste etmekte ve nöromüsküler kontrol bozukluğu aracılığıyla yeni yaralanmalara zemin hazırlamaktadır.
Mesleki ve Çevresel Risk Faktörleri
Belirli meslek grupları ve çevresel koşullar, ACL yırtığı riskini artıran önemli faktörler arasındadır. Fiziksel olarak yoğun mesleklerde çalışan bireyler, özellikle düzensiz zeminlerde hareket etmeyi gerektiren işlerde çalışanlar, diz yaralanmalarına daha fazla maruz kalmaktadır.
Yüksek Riskli Meslek Grupları
- Askeri personel: Yoğun fiziksel eğitim, ağır yük taşıma, düzensiz arazide koşu ve taktik hareketler nedeniyle askeri personelde ACL yaralanma insidansı sivil popülasyona göre belirgin şekilde yüksektir. Özellikle paraşütle atlama ve engel parkuru eğitimlerinde risk artmaktadır.
- İtfaiye ve polis teşkilatı: Acil müdahale gerektiren durumlarda ani hareketler, merdiven çıkma-inme ve ağır ekipmanla koşu gibi aktiviteler ACL üzerinde yoğun stres oluşturmaktadır.
- İnşaat işçileri: Yüksekten düşme, dengesiz platformlarda çalışma ve ağır yük kaldırma sırasında diz eklemine binen aşırı yükler yaralanma riskini artırmaktadır.
- Profesyonel dansçılar ve sirk sanatçıları: Ekstrem hareket açıklıkları, tekrarlayan yüksek enerjili manevralar ve yorgunluk koşullarında performans sergileme gerekliliği bu meslek grubunu yüksek risk altına sokmaktadır.
Çevresel ve Zemin Koşulları
Zemin özellikleri ACL yaralanma riskini önemli ölçüde etkileyen çevresel faktörlerdir. Yapay çim zeminlerin doğal çim zeminlere kıyasla daha yüksek sürtünme katsayısına sahip olması, ayakkabı-zemin etkileşiminde aşırı tutunmaya ve dolayısıyla diz ekleminde artmış rotasyonel strese yol açabilmektedir. Islak veya buzlu zemin koşullarında ise kontrolsüz kayma hareketleri ACL yaralanmalarının önemli bir nedenidir. Ayakkabı seçimi de zemin etkileşimini doğrudan etkilemektedir; uygunsuz krampon kullanımı veya aşınmış tabanlı spor ayakkabıları yaralanma riskini artırmaktadır.
Nöromüsküler Kontrol Defisitleri ve Fonksiyonel Risk Faktörleri
Nöromüsküler kontrol yetersizlikleri, ACL yırtığı için modifiye edilebilir ve dolayısıyla önlenebilir risk faktörleri arasında en önemlisidir. Dinamik diz stabilitesi, kas kuvveti, propriyosepsiyon, postüral kontrol ve hareket kalıplarının entegrasyonuyla sağlanmaktadır. Bu bileşenlerden herhangi birindeki bozukluk, ACL üzerindeki mekanik yükü artırarak yaralanma riskini yükseltmektedir.
Quadriceps dominansı: Hamstring kaslarının yetersiz aktivasyonu ile birlikte quadriceps kasının aşırı baskın olması, tibianın anterior translasyonunu artırarak ACL üzerindeki gerilimi yükseltmektedir. Bu durum özellikle kadın sporcularda belirgin olup, sıçrama sonrası iniş sırasında diz ekleminin daha ekstansiyonda kalmasına neden olmaktadır.
Ligament dominansı: Kas sistemi yerine pasif bağ yapılarına aşırı güvenilmesi, dinamik stabilite yerine statik stabiliteye bağımlılık oluşturmaktadır. Bu durum, yüksek enerjili hareketlerde bağ yapıları üzerinde tolere edilemeyecek yüklerin oluşmasına yol açmaktadır.
Gövde (core) instabilitesi: Gövde kaslarının yetersiz stabilitesi, alt ekstremiteye iletilen kuvvetlerin kontrolsüz dağılımına neden olmaktadır. Gövde stabilitesi bozulmuş olan bireylerde ani yön değişikliği sırasında trunkal lateral eğilme artmakta ve bu durum ipsilateral diz ekleminde aşırı valgus momenti oluşturmaktadır.
Yorgunluk etkisi: Kas yorgunluğu, nöromüsküler kontrol mekanizmalarını bozarak ACL yaralanma riskini önemli ölçüde artırmaktadır. Müsabaka veya antrenmanın son çeyreğinde ACL yaralanmalarının daha sık görülmesi, yorgunluğun bu etkisini açıkça ortaya koymaktadır. Yorgunluk, propriyoseptif geri bildirimi azaltmakta, kas aktivasyon zamanlamasını bozmakta ve koruyucu refleks yanıtları geciktirmektedir.
Önleme Stratejileri ve Risk Azaltma Yaklaşımları
ACL yırtığı riskini azaltmaya yönelik önleyici programlar, özellikle yüksek riskli popülasyonlarda anlamlı başarılar elde etmiştir. Nöromüsküler eğitim programları, ACL yaralanma insidansını yüzde 50-70 oranında azaltabilmektedir. Bu programların temel bileşenleri arasında propriyoseptif eğitim, pliometrik egzersizler, denge çalışmaları, hamstring güçlendirme, gövde stabilizasyon egzersizleri ve hareket kalıbı düzeltme teknikleri yer almaktadır.
FIFA 11+ programı, futbolcular için geliştirilmiş ve etkinliği kanıtlanmış kapsamlı bir önleme protokolüdür. Bu program, ısınma rutininin bir parçası olarak uygulanmakta ve koşu, kuvvet, denge ve pliometrik egzersizleri içermektedir. Düzenli uygulanan FIFA 11+ programının ACL yaralanma riskini yüzde 30-50 oranında azalttığı gösterilmiştir.
Bireysel risk faktörlerinin belirlenmesi, kişiye özel önleme stratejilerinin geliştirilmesini mümkün kılmaktadır. Fonksiyonel hareket taramaları (Functional Movement Screen - FMS), tek bacak sıçrama testleri, izokinetik kas kuvveti değerlendirmesi ve video analizi gibi yöntemler, bireylerin risk profilinin belirlenmesinde kullanılmaktadır. Yüksek riskli olarak tanımlanan bireylere yönelik hedefe özgü egzersiz programları, yaralanma riskini önemli ölçüde azaltabilmektedir.
Uygun ayakkabı ve ekipman seçimi, zemin koşullarının optimize edilmesi, antrenman yükünün kademeli artırılması ve yeterli dinlenme periyotlarının planlanması da risk azaltma stratejilerinin önemli bileşenleridir. Özellikle adolesan sporcularda erken yaşta tek bir spor dalına aşırı uzmanlaşmadan kaçınılması ve çoklu spor katılımının teşvik edilmesi, hem genel nöromüsküler gelişim hem de yaralanma önleme açısından önem taşımaktadır.
Koru Hastanesi Acil Servis Bölümünde Değerlendirme ve Yaklaşım
Ön çapraz bağ yırtığı şüphesi olan hastaların acil servis değerlendirmesinde hızlı ve sistematik bir yaklaşım büyük önem taşımaktadır. Akut diz travması ile başvuran hastalarda detaylı anamnez alınması, yaralanma mekanizmasının sorgulanması ve kapsamlı fizik muayene uygulanması tanıya ulaşmada kritik adımlardır.
Fizik muayenede Lachman testi, anterior çekmece testi ve pivot shift testi gibi spesifik provokasyon testleri ACL bütünlüğünün değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Lachman testi, akut dönemde en yüksek duyarlılığa sahip muayene testidir. Ek olarak, eşlik eden menisküs ve diğer bağ yaralanmalarının değerlendirilmesi için McMurray testi, valgus ve varus stres testleri uygulanmaktadır.
Görüntüleme yöntemleri arasında direkt radyografi ilk basamak olarak kemik patolojilerin ekarte edilmesinde kullanılmaktadır. Manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ise ACL yaralanmasının konfirmasyonunda, yaralanma derecesinin belirlenmesinde ve eşlik eden patolojilerin saptanmasında altın standart yöntemdir. Akut dönemde hemartrozun varlığı, ACL yaralanması için yüzde 70-80 oranında prediktif değere sahiptir.
Tedavi planlaması, hastanın yaşı, aktivite düzeyi, eşlik eden yaralanmalar ve fonksiyonel beklentileri göz önünde bulundurularak bireyselleştirilmektedir. Cerrahi tedavi endikasyonu taşıyan hastalar ortopedi ve travmatoloji uzmanlarına yönlendirilirken, konservatif tedavi adayları için kapsamlı rehabilitasyon programları planlanmaktadır. Erken dönemde ağrı kontrolü, ödem yönetimi, eklem hareket açıklığının korunması ve progresif kas güçlendirme, tedavinin temel ilkelerini oluşturmaktadır.
Koru Hastanesi Acil Servis bölümünde uzman hekimlerimiz, ön çapraz bağ yırtığı dahil tüm diz yaralanmalarında güncel kılavuzlar ve kanıta dayalı tıp ilkeleri doğrultusunda kapsamlı değerlendirme, doğru tanı ve etkin tedavi planlaması sunmaktadır. Multidisipliner yaklaşımla ortopedi, fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarıyla koordineli çalışarak hastalarımızın en kısa sürede fonksiyonel iyileşme sürecine dahil olmalarını sağlamaktadır.