Prostetik Vasküler Greft Enfeksiyonu Kimlerde Görülür?

Prostetik vasküler greft enfeksiyonu, kalp damar cerrahisinde aterosklerotik damar tıkanıklıkları, anevrizmalar veya travmatik yaralanmaların tedavisi amacıyla yerleştirilen sentetik vasküler greftlerin (Dacron, polytetrafluoroethylene/PTFE) bakteriyel veya nadiren fungal mikroorganizmalar ile enfekte olması sonucu gelişen, yüksek mortaliteli ciddi bir kardiyovasküler enfeksiyondur. Modern damar cerrahisi tekniklerine, antibiyotik profilaksisine ve aseptik koşullara rağmen prostetik greft enfeksiyonu insidansı abdominal aort greftlerinde yüzde 1-5, periferal arter greftlerinde yüzde 1-3, aksillobifemoral greftlerinde yüzde 3-7 arasında değişmekte; mortalite oranları intravasküler enfeksiyonlarda yüzde 25-75'e kadar ulaşmaktadır. Türkiye'de yıllık binlerce kalp damar cerrahisi yapılmakta, prostetik greft enfeksiyonu ciddi morbidite-mortalite kaynağı olmaktadır. ICD-10 sınıflamasında T82.7 (kardiyak ve vasküler greft enfeksiyonu) olarak kodlanan bu hastalık, erken tanı ve uygun tedavi gerektiren acil bir tablo olup, tedavide cerrahi greft çıkarma, geniş debridman, antibiyotik tedavisi ve ekstraanatomik bypass kombinasyonu gerekmektedir. Hastalığın gelişiminde greft tipi, ameliyat süresi, eşlik eden komorbiditeler, bakteriyemi kaynakları ve biyofilm oluşumu rol oynar. Klinik prezentasyon erken postoperatif dönemde dramatik (sepsis, yara enfeksiyonu) iken, geç dönemde daha sinsi (periproprotetik sıvı koleksiyonu, fistül, intermittan ateş) olabilir. Erken tanı için klinik şüphe, görüntüleme yöntemleri (kontrastlı BT, FDG-PET/BT) ve gerektiğinde cerrahi eksplorasyon kritik önemdedir. Tanı geciktiğinde anastomoz rüptürü, kanama, septik şok ve mortalite riski hızla artmaktadır. Multidisipliner ekip yaklaşımı (kalp damar cerrahisi, enfeksiyon hastalıkları, mikrobiyoloji, girişimsel radyoloji) tedavi başarısının anahtarıdır.

Prostetik Vasküler Greft Enfeksiyonu Nedir?

Prostetik vasküler greft enfeksiyonu (PVGI), sentetik damar greftinin yerleştirilme yerinde veya çevre dokuda mikroorganizmaların kolonize olması, biyofilm oluşturması ve enfeksiyon gelişmesi olarak tanımlanır. Patofizyolojik olarak hastalığın gelişiminde dört ana mekanizma rol oynar: 1) Cerrahi sırasında direkt inokülasyon (intraoperatif kontaminasyon), 2) Postoperatif yara enfeksiyonu yayılımı (özellikle inguinal kasık yarası), 3) Hematojen yayılım (uzak enfeksiyon kaynağından), 4) Komşu organ enfeksiyonu yayılımı (bağırsak iskemisi, kolesistit). Sentetik greft yüzeyi mikroorganizmalar için ideal yapışma alanı oluşturur; özellikle koagülaz-negatif staphylococci ve S. aureus'un eksopolisakkarit matrisi içinde "biyofilm" oluşturması, antibiyotik ve immün hücrelerin etken bakterilere ulaşmasını engeller. Biyofilm bakterileri, planktonik bakterilerden 100-1000 kat daha az antibiyotiğe duyarlıdır. Konak yanıtında nötrofil infiltrasyonu, pürülan koleksiyon oluşumu, fibrinöz reaksiyon, granülasyon dokusu ve fibrotik kapsülasyon gözlenir. Vasküler komplikasyonlar olarak anastomoz hattında dehiscence, psödoanevrizma, septik emboli ve aortoenterik fistül gelişebilir. Aortoenterik fistül; aort greftinin duodenum ile temas ettiği yerde bağırsak içine açılan kompleks fistül olup, "herald bleed" (hatırlatıcı kanama) sonra masif gastrointestinal kanama ile prezente olur ve mortalite yüzde 50-80'dir. Sınıflandırmada Samson sınıflaması (1988) ve Szilagyi sınıflaması (1972) yara derinliği ve greft tutulumuna göre kullanılır.

Prostetik Vasküler Greft Enfeksiyonu Nedenleri

Hastalığın etyolojisinde mikroorganizma türü, cerrahi ile ilgili faktörler, hasta faktörleri ve postoperatif komplikasyonlar rol oynar.

• Etkenler (gram-pozitif): Staphylococcus aureus (en sık, yüzde 30-50, MSSA ve MRSA), koagülaz-negatif staphylococci (S. epidermidis, geç dönem, biyofilm), Streptococcus, Enterococcus
• Etkenler (gram-negatif): Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, Proteus, Enterobacter, Serratia (yüzde 25-35, özellikle aortoenterik fistül)
• Etkenler (anaeroblar): Bacteroides fragilis (intestinal kaynak), Peptostreptococcus, Clostridium
• Etkenler (mantar): Candida (yüzde 5-10, özellikle uzun süreli antibiyotik veya parenteral nütrisyon hastalarında), Aspergillus (immün baskılı)
• Etkenler (atipik): Atipik mikobakteri (M. fortuitum, M. abscessus, M. chelonae), Listeria, Brucella, Coxiella burnetii
• Polimikrobiyal: Aortoenterik fistül, sekonder enfeksiyonlar, gastrointestinal kaynaklı; mortalite yüksek
• Cerrahi tipi: Abdominal aort greftleri (yüzde 1-5), aksillobifemoral (yüzde 3-7), aortobifemoral (yüzde 1-3), femoropopliteal (yüzde 1-3); kasık yarası içeren cerrahiler en yüksek risk
• Greft materyali: Dacron (PET), PTFE, otojen ven (en düşük risk); modifikasyonlar (rifampisin emdirilmiş Dacron) infeksiyon riskini azaltır
• Acil cerrahi: Rüptüre anevrizma, akut iskemi; planlı cerrahiye göre 5-10 kat yüksek risk
• Reoperasyon: Tekrar cerrahi öyküsü, yapışıklıklar, uzun ameliyat süresi
• Cerrahi alan enfeksiyonu (yara enfeksiyonu): En sık postoperatif greft enfeksiyonu kaynağı (özellikle kasık)
• Uzun ameliyat süresi: 5 saat üzerinde; kontaminasyon riski artar
• İntraoperatif kontaminasyon: Steril teknik bozulması, eldiven yırtılması, kontaminasyon
• Hematojen yayılım: Uzak enfeksiyon kaynağı (üriner, dental, cilt, akciğer), endokardit
• Komşu organ enfeksiyonu: Divertikülit, kolesistit, apse
• Aortoenterik erozyon: Greft duodenum bası ve erozyonu, fistül oluşumu (greft yerleştirmeden 2-15 yıl sonra)
• Hasta faktörleri: Diabetes mellitus, kronik böbrek yetmezliği, malnütrisyon (albumin 3.5 g/dL altı), obezite, sigara
• İmmün baskılanma: Kortikosteroid, kemoterapi, transplant, HIV/AIDS
• Yaşlılık: 70 yaş üzeri, immün senesens, çoklu komorbidite
• Periferal vasküler hastalık: Doku perfüzyonu azalmış, iskemi
• İntravenöz kateter ve kan kültürü: Bakteriyemi kaynağı, hematojen yayılım
• Diyaliz hastaları: AV greft enfeksiyonu özel kategori, S. aureus özellikle sık
• Kasık yarası açıklığı: Lemflatik kaçak, yağ nekrozu, sekonder enfeksiyon
• Antibiyotik profilaksisi yetersizliği: Yetersiz doz, zamanlama, etken kapsama
• Anastomoz dehiscence: Sütur hattında ayrılma, kanama, sekonder enfeksiyon

Prostetik Vasküler Greft Enfeksiyonu Belirtileri

Klinik prezentasyon zamanlamaya (erken vs geç) ve enfeksiyon yerine göre değişir. Erken postoperatif enfeksiyonlar genellikle dramatik, geç enfeksiyonlar daha sinsi seyreder.

Klinik Belirtiler ve Sistemik Bulgular

• Erken postoperatif (4 ay içinde): Yara enfeksiyonu (eritem, püy, fluktuasyon), ateş, sepsis, bakteriyemi
• Geç postoperatif (4 aydan sonra): Sinsi seyir, intermittan ateş, halsizlik, kilo kaybı, lokal kasık şikayetleri
• Yara enfeksiyonu: Kasık veya abdominal yarada eritem, şişlik, akıntı, ağrı; özellikle kasık yarası en sık
• Periproprotetik sıvı koleksiyonu: Greft etrafında sıvı, ağrı, fluktuan kitle
• Sinüs trakt veya fistül: Greft yerinden cilt yüzeyine drenaj, kronik akıntı
• Psödoanevrizma: Anastomoz hattında pulsatil kitle, üfürüm; rüptür riski
• Aortoenterik fistül: Üst gastrointestinal kanama, melena, hematemez, "herald bleed"
• Aortoenterik erozyon (fistül oluşmadan): Karın ağrısı, ateş, intermittan kanama
• Septik şok: Hipotansiyon, takikardi, takipne, mental değişiklik
• Bakteriyemi: Pozitif kan kültürü (yüzde 50-70 olguda)
• Septik emboli: Periferik arteryel emboli, akciğer absesi, beyin absesi (sol kalp tutulumu); septik tromboflebit
• Distal iskemi: Periferik arteryel embolik, "blue toe" sendromu
• Lokal sıkıştırma belirtileri: Vena cava inferior basısı, üreter basısı (hidronefroz)
• Konstitüsyonel: Halsizlik, kilo kaybı, gece terlemesi, anoreksi (geç dönemde)
• Kasık ağrısı veya hassasiyet: Femoral anastomoz tutulumunda
• Karın ağrısı: Aortik anastomoz tutulumunda, derin yerleşim
• Sırt ağrısı: Aortik enfeksiyon yayılımı, vertebral osteomiyelit
• Hidronefroz: Üreter basısı sonucu, böbrek yetmezliği
• Bilateral alt ekstremite ödemi: Vena cava inferior obstrüksiyonu
• İmmün baskılı hastalarda: Atipik prezentasyon, ateş yok, sinsi semptomlar
• Endokardit eşlikçi: Üfürüm, periferal embolik bulgular, splenomegali
• Vertebral osteomiyelit: Sırt ağrısı, nörolojik defisit (komşu yayılım)
• Toksik şok benzeri: Streptococcus pyogenes nadiren neden olur

Prostetik Vasküler Greft Enfeksiyonu Tanısı

Tanı klinik şüphe, laboratuvar testleri, görüntüleme ve etken tanımlama ile konur. Görüntüleme PVGI tanısının köşe taşıdır.

Tanısal Testler ve Bulgular

• Tam kan sayımı: Lökositoz (akut formda 12.000-25.000/mikrolitre), normal lökosit (kronik), anemi (kronik enfeksiyon)
• Akut faz reaktanları: CRP yüksek (50-300 mg/L), prokalsitonin yüksek (sepsiste), sedimentasyon yüksek (kronik)
• Kan kültürü: 2-3 set (24 saat içinde), bakteriyemi tespiti (pozitiflik yüzde 50-70)
• Yara kültürü ve gram boyaması: Yüzeyel kontaminasyon ile derin enfeksiyon ayrımı
• Antimikrobiyal duyarlılık: Tedavi planlaması
• Karaciğer ve böbrek fonksiyonları: Sepsis ve antibiyotik dozajı
• Glukoz, HbA1c: Diyabet kontrolü
• HIV testi, immün durum: Atipik etyoloji şüphesinde
• Kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT): Altın standart; periproprotetik sıvı, gas, abse, anastomoz dehiscence, psödoanevrizma, fistül, vertebral osteomiyelit gösterir; duyarlılık yüzde 85-95
• Dual-energy BT: Greft görselleştirmesinde gelişmiş kontrast
• BT-anjio: Vasküler değerlendirme, anastomoz, kollateral dolaşım
• Manyetik rezonans (MR): Yumuşak doku detayları, vertebral osteomiyelit, kontrast tutan kapsül
• FDG-PET/BT: Geç dönem ve sinsi seyirli olgularda; metabolik aktivite, yüksek duyarlılık (yüzde 85-95) ve özgüllük (yüzde 85-90)
• Lökosit-etiketli sintigrafi (Tc-99m HMPAO): Aktif enfeksiyon değerlendirmesi, alternatif
• Üst GI endoskopi (aortoenterik fistül şüphesi): Duodenum 3-4. bölümü görüntüleme zorluğu, kanama varlığında zorunlu
• Anjiyografi: Anastomoz değerlendirmesi, psödoanevrizma, embolizasyon planlaması
• Ultrasonografi: Yüzeyel grefler, kasık değerlendirmesi, fluktuan koleksiyon
• Görüntüleme kılavuzluğunda aspirasyon: Kültür için, antibiyotik öncesi alınması ideal
• Cerrahi eksplorasyon: Tanı zorlu olgularda, doku örneği, irrigasyon kültürü
• İntraoperatif kültür: 5-7 ayrı bölgeden, derin doku, greft yüzeyi
• Histopatoloji: Akut/kronik inflamasyon, granülom, biyofilm gösterimi
• 16S rRNA PCR: Kültür-negatif olgularda, sonike edilmiş greft örneği üzerinde
• Sonikasyon: Çıkarılan greftin sonikatörde işlenmesi, biyofilm bakterilerinin gözlenmesi
• Ekokardiyografi (TEE): Endokardit ekarte etmek için, S. aureus bakteriyemi olgularında
• Vertebral MR: Sırt ağrısı, vertebral osteomiyelit şüphesi
• Tüberkülin testi (PPD/IGRA): Endemik bölgelerde, atipik granülomatöz

Prostetik Vasküler Greft Enfeksiyonu Ayırıcı Tanısı

PVGI klinik bulguları diğer cerrahi komplikasyonlar ve enfeksiyonlarla benzerlik gösterebilir.

• Yüzeyel cerrahi alan enfeksiyonu (Szilagyi I): Sadece cilt/cilt-altı, fasya altı tutulum yok
• Derin yara enfeksiyonu (Szilagyi II): Fasya altı, ancak greft tutulumu yok
• Greft enfeksiyonu (Szilagyi III): Greftin kendisi ve çevresi tutulmuş
• Lemfat kaçağı: Berrak sıvı drenajı, ateş yok, kültür negatif
• Hematom: Kan birikimi, akut postoperatif
• Seroma: Berrak yağ doku reaksiyonu sıvısı, iyileşme dönemi
• Steril yağ nekrozu: Iskemik yağ doku, kasık yarasında
• Kronik psödoanevrizma (steril): Anastomoz hattında dilatasyon, enfeksiyon yok
• Endograft enfeksiyonu: EVAR/TEVAR sonrası benzer ancak farklı tedavi
• Adventisyal kistik dejenerasyon: Atış olmayan kistik lezyon
• Aort anevrizması rüptürü (greft olmaksızın): Akut aort sendromu
• Vertebral osteomiyelit (primer): Hematojen, greft komşuluğunda değil
• Endokardit: Sistemik kaynak, ancak vasküler greft tutulumsuz olabilir
• Septik artrit: Komşu eklem tutulumu, greft enfeksiyonu yayılımı
• Aortit (otoimmün): Behçet, dev hücreli, Takayasu; otoantikorlar
• Mediastinit: Kalp greftleri (CABG) sonrası, sternum osteomiyeliti
• Aortoenterik fistül (primer): Greft öncesinden gelişen, çok nadir
• Inflamatuar bağırsak hastalığı: Crohn, ülseratif kolit; abdominal şikayetler

Prostetik Vasküler Greft Enfeksiyonu Tedavisi

Tedavi cerrahi (greft çıkarma + revaskülarizasyon) ve antimikrobiyal tedaviden oluşan kombine yaklaşımdır. Multidisipliner ekip kararı kritiktir.

Cerrahi, Antimikrobiyal ve Destekleyici Tedavi

• Cerrahi yaklaşımlar: 1) Total greft eksizyonu + ekstraanatomik bypass, 2) Greft eksizyonu + in-situ replasman (otojen ven, kriyopreserve allogreft, antibiyotik emdirilmiş greft), 3) Lokal greft korunması (hafif yüzeyel infeksiyon)
• Total greft eksizyonu altın standart: Tüm enfekte greft çıkarılır, çevre debridman
• Ekstraanatomik bypass: Aksillobifemoral veya aksillopopliteal; enfekte alandan uzak
• İn-situ replasman: Aynı yere yeni greft (otojen safen ven, süperfisyel femoral ven, kriyopreserve allojeneik damar, rifampisin emdirilmiş Dacron, gümüş kaplı greft)
• Greft koruyuca tedavi (sınırlı endikasyon): Lokalize infeksiyon, anastomoz tutulumu yok, virülans düşük etken (S. epidermidis), iyi kanlanma; debridman + omental flap + uzun antibiyotik
• Aortoenterik fistül cerrahisi: Acil; greft çıkarılması, bağırsak onarımı, ekstraanatomik bypass; mortalite yüksek
• Endovasküler stent grafti enfeksiyonu: Açık cerrahi greft eksizyonu zorunlu
• Vakum yardımcı kapama (NPWT): Yara debridmanı sonrası, granulasyon hızlandırma
• Omental flap: Yara doluluğu, kanlanma, antibakteriyel etki
• Ampirik antibiyotik (kan kültürü sonrası): Vankomisin 15-20 mg/kg IV her 8-12 saatte bir + piperasilin-tazobaktam 4.5 g IV her 6-8 saatte bir veya meropenem 1 g IV her 8 saatte bir
• MRSA kapsama: Vankomisin (trough 15-20), daptomisin 8-10 mg/kg/gün, linezolid
• Pseudomonas aeruginosa kapsama: Sefepim, seftazidim, piperasilin-tazobaktam, meropenem; ciddi olgularda kombinasyon (aminoglikozid)
• Enterococcus: Ampisilin (E. faecalis), vankomisin (E. faecium), linezolid, daptomisin (vankomisin dirençli)
• Antibiyotik süresi: Greft tamamen çıkarıldıysa 4-6 hafta IV, sonra oral; greft korunduysa ömür boyu süpresif tedavi
• S. aureus (MSSA): Sefazolin 2 g IV her 8 saatte bir veya nafsilin 2 g her 4 saatte bir
• S. aureus (MRSA): Vankomisin, daptomisin, linezolid
• Anaerob: Metronidazol 500 mg IV her 8 saatte bir, klindamisin
• Mantar enfeksiyonu: Ekinokandin (mikafungin, kaspofungin) veya vorikonazol; uzun süreli (12 hafta+)
• Süpresif uzun süreli antibiyotik: Greft korunan veya cerrahi yapılamayan olgularda; rifampisin + florokinolon (S. aureus için), trimetoprim-sülfometoksazol
• Sıvı resüsitasyonu: Sepsis durumunda
• Vazopressör: Septik şokta norepinefrin
• Mekanik ventilasyon: Solunum yetmezliği, sepsis
• Hemodiyaliz: Akut böbrek hasarı
• Beslenme desteği: Hipoalbuminemi düzeltme, enteral nütrisyon
• Antikoagülasyon: Bypass açıklığı için, hemoraji riski dengesi
• Klinik takip: Günlük muayene, ateş, lökosit, CRP, antibiyotik düzeyi (vankomisin), kontrol görüntüleme (3-6 ayda bir)
• Tedavi başarısı: Klinik düzelme, CRP normalleşmesi, görüntülemede iyileşme, kan kültürü negatifleşmesi
• Tedavi başarısızlığı: Kalıcı bakteriyemi, klinik kötüleşme, görüntülemede progresyon; greft çıkarma kararı veya antibiyotik değişimi

Prostetik Vasküler Greft Enfeksiyonu Komplikasyonları

Tedavi edilmeyen veya geç tedavi edilen PVGI olgularında ciddi komplikasyonlar gelişir; mortalite yüksektir.

• Anastomoz dehiscence: Sütur hattı ayrılması, akut hemoraji, hayatı tehdit edici
• Psödoanevrizma rüptürü: Akut masif kanama, mortalite yüksek
• Aortoenterik fistül: Üst GI kanaması, hematemez, melena; "herald bleed" sonrası fatal kanama; mortalite yüzde 50-80
• Septik şok ve multiorgan yetmezliği: Sepsisin sistemik etkileri
• Bakteriyemi ve septik emboli: Periferal arteryel embolizasyon, akciğer absesi, beyin absesi
• Endokardit: Eşlik eden veya kaynak; kapak vejetasyonları
• Vertebral osteomiyelit: Aort grefti komşuluğundan yayılım
• Distal iskemi: Embolik fenomenler, "blue toe" sendromu, doku kaybı
• Greft trombozu: Bypass açıklığı kaybı, akut iskemi
• Hidronefroz: Üreteral bası, böbrek yetmezliği
• Vena cava obstrüksiyonu: Bilateral alt ekstremite ödemi, derin ven trombozu
• Septik artrit ve psoas absesi: Komşu yayılım
• Sepsis sonrası kronik bakteriyemi: Süpresif tedavi gerektiren olgular
• Antibiyotik toksisiteleri: Vankomisin nefrotoksisite, aminoglikozid ototoksisite, daptomisin miyozit, linezolid trombositopeni
• Cerrahi komplikasyonlar: Yeni greft enfeksiyonu, anastomoz başarısızlığı, distal iskemi
• Ekstraanatomik bypass komplikasyonları: Düşük açıklık oranı (yüzde 60-70 5 yıl), trombositi açıklık kaybı
• Amputasyon: Distal iskemi, doku kaybı
• Kronik yara: Sinüs trakt, kalıcı drenaj
• Mortalite: Genel yüzde 25-75; aortoenterik fistül yüzde 50-80; mantar enfeksiyonu yüzde 50; geç dönem yüzde 25-40
• Yaşam kalitesi azalması: Tekrarlayan ataklar, kısıtlamalar, kronik antibiyotik kullanımı
• Ekonomik yük: Uzun yatış, çoklu cerrahi, IV antibiyotik
• Psikososyal etki: Depresyon, anksiyete, beden imajı

Prostetik Vasküler Greft Enfeksiyonundan Korunma

Korunma; cerrahi profilaksi, asepsi standartları, hasta optimizasyonu, postoperatif yara bakımı ve uzak enfeksiyon kaynaklarının yönetimi temellerine dayanır.

• Cerrahi profilaksi: Sefazolin 2-3 g IV cerrahi insizyondan 30-60 dakika önce; uzun cerrahide tekrar (4 saatte bir); MRSA risk varsa vankomisin
• Asepsi: Steril teknik, eldiven, kaplama, alet sterilizasyonu, hava akış sistemleri (laminer akış)
• Cilt antisepsisi: Klorhexidin-alkol (yüzde 2 klorhexidin + yüzde 70 alkol), povidon iyot
• Burun S. aureus taşıyıcılığı: Mupirosin nazal sürüntü preoperatif, dekolonizasyon
• Glukoz kontrolü: Diyabetik hastalarda HbA1c iyi seviyede, peri-operatif glukoz 110-180 mg/dL
• Sigara bırakma: Cerrahi öncesi 4 hafta önceden
• Beslenme optimizasyonu: Albumin 3.5 g/dL üzeri, malnütrisyon yönetimi
• Eşlik eden enfeksiyonların tedavisi: Üriner, dental, deri, akciğer enfeksiyonları cerrahi öncesi tedavi
• Cerrahi tekniği: Düşük doku travması, hemostaz, kontaminasyon önleme, kasık yarası dikkatli kapama
• Greft seçimi: Otojen ven (mümkünse), antibiyotik emdirilmiş greft (Dacron-rifampisin, gümüş kaplı), kasık enfeksiyonu riskinde
• Postoperatif yara bakımı: Kuru tutma, asepsi, erken yara takibi
• Erken yara enfeksiyonu tanısı ve tedavisi: Hızlı debridman, antibiyotik, gerekirse vakum yardımcı kapama
• Hematojen yayılım önleme: Diş sağlığı, ürolojik temizlik, deri enfeksiyonları yönetimi
• Endokardit profilaksisi: Risk grubu hastalarda dental ve cerrahi girişimlerde antibiyotik
• Kateter yönetimi: Steril teknik, kısa süreli kullanım, CLABSI bundle uygulaması
• Hekim-hemşire eğitimi: Erken tanı, hızlı yönetim, postoperatif takip
• Hasta eğitimi: Postoperatif belirti tanıma, erken başvuru, yara bakımı
• Sürveyans: Hastane içi cerrahi alan enfeksiyonları, kalite iyileştirme programları
• İmmün baskılı hastalarda dikkat: Daha yoğun profilaksi, takip
• Antibiyotik direnci yönetimi: Lokal antibiyogram, hedefli profilaksi

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda gecikmeden kalp damar cerrahisi veya enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.

• Geçirilmiş vasküler cerrahi sonrası gelişen ateş, kasık veya karın ağrısı
• Cerrahi yarada kötüleşen eritem, akıntı, fluktuasyon
• Üst gastrointestinal kanama (hematemez, melena) ile birlikte aort grefti öyküsü (acil)
• Cerrahi sonrası açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik, intermittan ateş
• Greft yerinde pulsatil kitle, ağrı (psödoanevrizma şüphesi)
• Periferal embolik fenomenler (mavi parmak sendromu)
• Sırt ağrısı, nörolojik bulgular (vertebral osteomiyelit yayılımı şüphesi)
• Pozitif kan kültürü sonrası vasküler greft alıcısı hastalar
• Endokardit tanısı sonrası greft alıcısı hastalar
• İmmün baskılı greft alıcılarında atipik şikayetler
• Diyabetik greft alıcılarında ürolojik enfeksiyon ve sistemik bulgular
• Postoperatif yara açıklığı veya gecikmiş iyileşme
• Sinüs trakt veya cilt fistül oluşumu

Prostetik vasküler greft enfeksiyonu, doğru klinik şüphe, modern görüntüleme yöntemleri (kontrastlı BT, FDG-PET/BT), mikrobiyolojik etken tanımlama ve cerrahi-antimikrobiyal kombine tedavi ile yönetilebilen ancak yüksek mortalite riski taşıyan ciddi bir kardiyovasküler enfeksiyondur. Modern damar cerrahisi tekniklerine, antibiyotik profilaksisine ve aseptik koşullara rağmen insidans hala yüzde 1-7 arasında değişmekte; özellikle aortoenterik fistül gibi komplikasyonlarda mortalite yüzde 80'e ulaşabilmektedir. Yaşlanan nüfus, diyabetik hasta sayısının artması, vasküler cerrahi endikasyonlarının genişlemesi ve antibiyotik direncinin yükselmesi ile insidans yükselme eğilimindedir. Hastalığın erken postoperatif dramatik formundan geç dönem sinsi seyirli aortoenterik fistüle, S. aureus kaynaklı agresif olgulardan koagülaz-negatif staphylococci kaynaklı kronik biyofilm enfeksiyonlarına kadar geniş klinik spektrumunu tanımak ve uygun tedavi protokollerini uygulamak hayati önem taşımaktadır. Tedavinin başarısı kalp damar cerrahisi, enfeksiyon hastalıkları, mikrobiyoloji, girişimsel radyoloji ve gastroenteroloji branşları arasında yakın multidisipliner iş birliği gerektirmektedir. Koru Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları bölümünde uzman hekimlerimiz, prostetik vasküler greft enfeksiyonu şüphesi olan olguların kalp damar cerrahisi uzmanlarımızla yakın iş birliği içinde değerlendirilmesi, modern mikrobiyoloji laboratuvarımız ile etken tanımlaması, antimikrobiyal duyarlılık testleri ve uluslararası rehberlere uygun antimikrobiyal-cerrahi tedavi protokollerinin uygulanmasında deneyim sahibidir. Mikrobiyoloji, kardiyoloji, girişimsel radyoloji, gastroenteroloji, ortopedi-omurga cerrahisi ve yoğun bakım branşlarımızla yakın iş birliği içinde, erken postoperatif yara enfeksiyonundan aortoenterik fistüle, lokal greft enfeksiyonundan septik şok ve multiorgan yetmezliği tablosuyla başvuran ağır olgulara kadar tüm prostetik vasküler greft enfeksiyonu spektrumunda multidisipliner ve hızlı yaklaşım anlayışıyla hastalarımızın yanındayız.