Vertebral hemanjiom, omurga kemiklerinin içinde oluşan, genellikle iyi huylu damar yumaklarıdır. Bu durum, damarların anormal şekilde genişleyip bir araya gelerek kemik dokusu içinde küçük bir kitle oluşturmasıyla meydana gelir. Çoğu zaman herhangi bir şikayete yol açmaz ve başka bir sebeple çekilen röntgen veya MR (emar) görüntüleri sırasında tesadüfen fark edilir.
Kimlerde Görülür?
Vertebral hemanjiomlar genellikle orta yaş ve üzerindeki kişilerde daha sık karşımıza çıkar. Özellikle 40 ile 60 yaş arasındaki bireylerde görülme sıklığı artış gösterir. Kadınlarda erkeklere göre biraz daha fazla rastlandığı bilinmektedir. Toplumda oldukça yaygın bir durumdur; yapılan araştırmalar, çekilen her 10-15 bel MR görüntüsünden birinde küçük bir hemanjiomun varlığına rastlanabileceğini göstermektedir. Bu durumun bir kişide olması, mutlaka bir hastalık belirtisi olduğu anlamına gelmez. Genç yaşlarda çok nadir görülürken, yaş ilerledikçe omurga yapısındaki doğal değişikliklere bağlı olarak tespit edilme olasılığı yükselir.
Belirtileri ve Bulguları Nelerdir?
Vertebral hemanjiomların büyük bir kısmı hiçbir belirti vermez ve kişinin yaşam kalitesini etkilemez. Ancak damar yumağının büyüklüğü veya konumu bazen bazı şikayetlere yol açabilir. En yaygın belirti, ilgili bölgede hissedilen hafif ve geçmeyen ağrıdır. Eğer kitle kemik dışına doğru büyür veya omurga kanalına baskı yaparsa, sinir kökleri etkilenebilir. Bu durumda şunlar görülebilir:
- Bel veya sırt bölgesinde künt, yavaş yavaş artan ağrılar.
- Bacaklarda veya kollarda uyuşma, karıncalanma hissi.
- İleri derecede baskı durumunda kaslarda güçsüzlük veya yürüme zorluğu.
- Çok nadir durumlarda, omurga kemiğinde zayıflamaya bağlı ani ve şiddetli ağrılar.
Bu belirtilerin çoğu başka birçok bel veya boyun rahatsızlığıyla benzerlik gösterir, bu yüzden sadece ağrıya bakarak hemanjiom teşhisi koymak mümkün değildir.
Tanı Nasıl Konulur?
Tanı süreci genellikle başka bir şikayetle doktora başvurduğunuzda yapılan görüntüleme yöntemleriyle başlar. Doktorunuz şüphelendiği durumlarda şu yöntemleri kullanır:
- Direkt Röntgen: Kemik yapısındaki karakteristik değişiklikleri bazen gösterebilir ancak detaylı bilgi vermez.
- MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme): Bu durumun teşhisinde en sık kullanılan ve en net bilgiyi veren yöntemdir. Damar yumağının içeriği ve omurga kanalıyla ilişkisi MR sayesinde detaylıca incelenir.
- Bilgisayarlı Tomografi (BT): Kemik yapısının ne kadar zayıfladığını veya kitle içindeki damar yapısının nasıl bir desen sergilediğini anlamak için doktorunuz tercih edebilir.
Tanı konulurken kitlenin omurga üzerindeki baskı durumu ve kemiğin dayanıklılığına özel bir önem verilir.
Komplikasyonlar Nelerdir?
Vertebral hemanjiomların çoğu yaşam boyu sorun çıkarmaz ve sessiz kalır. Fakat bazı durumlarda kitlenin çok büyümesi veya bulunduğu kemiği zayıflatması birtakım riskleri beraberinde getirebilir. En önemli risk, omurga kemiğinin kırılmaya karşı direncini kaybetmesidir. Eğer kitle, omuriliğe veya sinir köklerine baskı yapacak kadar büyürse, bu durum ciddi sinirsel problemlere yol açabilir. Nadir de olsa, çok büyük kitlelerde kemiğin kendi içine çökmesi (kompresyon kırığı) görülebilir. Ancak bu durum, hemanjiomların çok küçük bir kısmında yaşanan uç bir senaryodur.
Nasıl Bulaşır, Nereden Bulaşır?
Vertebral hemanjiom kesinlikle bulaşıcı bir hastalık değildir. Bu durum, virüs veya bakteri gibi dışarıdan gelen mikroplarla oluşmaz. Dolayısıyla kişiden kişiye geçmesi, solunum, temas veya ortak eşya kullanımı gibi yollarla bulaşması mümkün değildir. Bu durum, vücudun kendi hücrelerinin veya damar yapısının bir bölgesinde normal dışı çoğalmasıyla oluşan, yapısal bir farklılıktır. Genetik yatkınlık veya çevresel faktörlerin etkili olup olmadığı tam olarak bilinmemekle birlikte, çoğu uzman bunun yaşlanma süreciyle ilişkili olabileceğini düşünmektedir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
Eğer sırt veya bel ağrınız varsa ve bu ağrı istirahatle geçmiyorsa, bir beyin ve sinir cerrahisi uzmanına danışmanız faydalı olur. Özellikle şu durumlarda ertelemeden doktora gitmelisiniz:
- Ağrılarınız gece sizi uykudan uyandırıyorsa.
- Bacaklarınızda veya kollarınızda ani gelişen güç kaybı ve hissizlik varsa.
- İdrar veya dışkı kaçırma gibi kontrol kayıpları yaşıyorsanız.
- Ağrınız şiddetlendikçe günlük işlerinizi yapamaz hale geldiyseniz.
Bu şikayetler hemanjiom dışındaki pek çok omurga sorununa da işaret edebilir, bu yüzden doğru teşhis için muayene şarttır.
Son Değerlendirme
Vertebral hemanjiomlar, çoğu insanın vücudunda varlığından bile haberdar olmadığı, genellikle zararsız damar oluşumlarıdır. Tesadüfen öğrenildiğinde endişelenmek yerine, uzman bir beyin ve sinir cerrahı tarafından takip edilmek en doğru yoldur. Çoğu hasta için tedaviye gerek kalmadan, sadece düzenli aralıklarla yapılacak kontroller yeterli olmaktadır. Ağrı veya sinir basısı gibi durumlar geliştiğinde ise modern tedavi seçenekleri ile bu sorunlar başarılı bir şekilde yönetilebilmektedir.
Bilgilendirme: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; doktor muayenesi, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Sağlığınızla ilgili kararlar için bir uzman hekime danışın.
