Verruka vulgaris (yaygın siğil), HPV enfeksiyonuna bağlı, deri ve mukozada gelişen iyi seyirli epitelyal proliferatif bir lezyondur. Ağız içinde nadir görülür; çoğunlukla deride yerleşir. Karakteristik karnabahar görünümünde, sert kıvamda, ağrısız kitleler olarak izlenir. Tedavi cerrahi çıkarım, kriyoterapi ya da topikal yaklaşımları içerir.
Verruka vulgaris, HPV tip 2 ve 4 başta olmak üzere çeşitli HPV tipleri ile ilişkilidir. Otoinokulasyon ile bulaşma sıktır; çocuklarda ve immün yetmezliği olanlarda daha sıklıkla görülür.
Verruka Vulgaris Nedir?
Verruka vulgaris, HPV enfeksiyonu sonucu deri ve mukoza epitelinin papillöz proliferasyonu olarak tanımlanır. Klinik özellikler:
- Karnabahar ya da çiçek lahanası görünümü.
- Sert kıvam.
- Pürüzlü yüzey.
- Ağrısız.
- Boyut: birkaç mm-1 cm.
- Yavaş büyüyen.
- Tek ya da çoklu.
Lokalizasyon:
- El (dorsal yüz, parmaklar) - en sık.
- Ayak (plantar verruka).
- Diz, dirsek.
- Ağız çevresinde (dudak, yüz).
- Ağız içinde nadir (dudak iç yüzü, dil ucu).
HPV tipleri: HPV-2 (sıkça), HPV-4, HPV-7, HPV-27, HPV-29.
Verruka Vulgaris Belirtileri
Klinik tablo:
- Sert, pürüzlü yüzeyli kitle
- Karnabahar görünümü
- Et rengi ya da kahverengi
- Boyut birkaç mm-1 cm
- Ağrısız (sıklıkla)
- Yavaş büyüyen
- Tek ya da çoklu
- Travma ile kanama
- Kaşıntı (deri lezyonları)
- Çevresinde keratoz (deri)
- Mukozada beyazımsı görünüm
- Otoinokulasyon ile yayılım
- Estetik kaygı
- Plantar verruka: Ayak tabanında ağrı ile.
- Periungual verruka: Tırnak çevresinde.
- Ağız içinde nadir, küçük, beyazımsı papüller
Verruka Vulgaris Nedenleri
- Human Papilloma Virus (HPV) enfeksiyonu
- HPV-2 (sıkça)
- HPV-4, HPV-7, HPV-27, HPV-29
- Bulaşma yolları:
- Direkt temas (ten teması).
- Otoinokulasyon (sıyrık, çatlak).
- Kontamine yüzeyler.
- Ortak kullanım eşyaları.
- Havuz, duş ortamı (plantar).
- Bağışıklık sisteminin zayıflaması
- İmmün yetmezlik
- Tırnak ısırma alışkanlığı
- Cilt çatlakları
- El-ayak terlemesi
Risk Faktörleri
- Çocukluk ve adolesan dönem
- İmmün yetmezlik (HIV, organ nakli, kemoterapi)
- Atopik dermatit
- Tırnak ısırma alışkanlığı
- Cilt yaralanmaları
- Aile öyküsü
- Yetersiz hijyen
- Halka açık havuz, duş kullanımı (plantar verruka)
- Mesleki temas (kasap, balıkçı, et işçisi - butcher's wart)
- El terlemesi
- Sigara
- Sistemik hastalıklar
Verruka Vulgaris Tanısı
- Anamnez: Lezyonun süresi, sayısı, yayılımı, eşlik eden hastalıklar, aile öyküsü.
- Klinik muayene: Tipik morfoloji, lokalizasyon, dermatoskopi.
- Klinik tanı sıklıkla yeterli.
- Biyopsi (atipik olgular): Histopatolojik tanı, malign dönüşüm ayrımı.
- HPV tiplemesi (gerekli olgular).
- HIV testi (multipl, rezistan olgular).
- Bağışıklık değerlendirmesi.
- Ayırıcı tanı: Skuamöz papillom, kondiloma akuminatum, fibrom, molluscum contagiosum, seboreik keratoz, skuamöz hücreli karsinom, melanom, callus, korn (ayak tabanı).
Verruka Vulgaris Tedavisi
Tedavi cerrahi, kimyasal ya da fiziksel yöntemleri içerir; spontan iyileşme de görülebilir.
Bekle ve gör yaklaşımı:
- Asemptomatik küçük lezyonlar.
- Çocuklarda spontan iyileşme olasılığı.
- 2/3 olgu 2 yıl içinde kendiliğinden geriler.
- Periyodik kontrol.
Topikal tedaviler:
- Salisilik asit (%10-40, en sık tercih).
- Laktik asit kombinasyonu.
- Trikloroasetik asit.
- İmiquimod krem (immün düzenleyici).
- 5-fluorourasil.
- Podofilotoksin.
- Sineketins.
- Düzenli uygulama haftalar boyunca.
Fiziksel tedaviler:
- Kriyoterapi (sıvı nitrojen).
- Elektrokoter.
- Lazer (CO2, pulsed-dye).
- Mikrodalga tedavi.
- Genellikle 1-3 seans gereklidir.
Cerrahi tedavi:
- Eksizyonel cerrahi.
- Küretaj.
- Genellikle dirençli ya da büyük olgularda.
- Lokal anestezi altında.
- Skar bırakabilir.
İntralezyonel tedaviler:
- İntralezyonel bleomisin.
- İntralezyonel candidin antijeni.
- İntralezyonel interferon.
- Dirençli olgularda.
Sistemik tedaviler (sınırlı endikasyon):
- Sistemik retinoidler (oral asitretin).
- İmmünmodülatörler.
- İmmün yetmezlikli olgularda.
Plantar verruka (ayak tabanı):
- Salisilik asit yamaları.
- Kriyoterapi.
- Lazer.
- Ağrı yönetimi.
- Yumuşak ayakkabı önerisi.
Ağız içi verruka:
- Cerrahi eksizyon (sıkça).
- Lazer tedavi.
- Histopatolojik inceleme.
- Kondiloma akuminatum ayırıcı tanısı.
Otoinokulasyon önleme:
- Lezyonların kaşınmaması, kazınmaması.
- El hijyeni.
- Tırnak ısırma alışkanlığının kesilmesi.
- Lezyonların kapalı tutulması.
Eşlik eden tedaviler:
- Hijyen eğitimi.
- Yara bakımı.
- Bağışıklık sisteminin desteklenmesi.
- Sigaranın bırakılması.
Multidisipliner yaklaşım:
- Dermatoloji.
- Maksillofasiyal cerrahi (ağız içi).
- Patoloji.
- Enfeksiyon hastalıkları (HIV).
- Pediatri.
İzlem: Tedavi sonrası 1-3 ay kontrol; nüks ve yeni lezyon değerlendirmesi.
Verruka Vulgaris Komplikasyonları
- Nüks (sık)
- Otoinokulasyon ile yayılım
- Çoklu lezyonlar
- Sekonder bakteriyel enfeksiyon
- Tedavi sonrası skar
- Hipopigmentasyon / hiperpigmentasyon
- Estetik bozukluk
- Sosyal anksiyete
- Plantar verrukada yürüme zorluğu
- Periungual verrukada tırnak deformitesi
- Bulaşma riski
- İmmün yetmezliği olanlarda yaygın hastalık
- Malign dönüşüm (oldukça nadir; immün yetmezlik)
- Cerrahi komplikasyonlar
- Topikal tedavi yan etkileri (yanma, ülserasyon)
- Yaşam kalitesinde azalma
Korunma
- El hijyeni.
- Vücut hijyeni.
- Lezyonlara dokunmaktan kaçınma.
- Otoinokulasyon önleme.
- Tırnak ısırma alışkanlığının kesilmesi.
- Cilt çatlaklarının önlenmesi.
- Havuz, duş alanlarında ayakkabı kullanımı.
- Ortak eşya paylaşımının önlenmesi.
- Bağışıklık sisteminin korunması.
- Sağlıklı beslenme.
- Sigaranın bırakılması.
- İmmün yetmezliği olanlarda dikkatli takip.
- Mesleki risk altındakilerin eldiven kullanımı.
- HPV aşısı (sınırlı yarar; verruka vulgaris için).
- Erken belirtilerde başvuru.
- Düzenli dermatoloji kontrolleri.
Sık Sorulan Sorular
Verruka vulgaris nedir? HPV enfeksiyonuna bağlı, sıkça deride görülen iyi seyirli karnabahar şekilli kitle.
Bulaşıcı mı? Evet. Direkt temas ve otoinokulasyon ile bulaşır.
Kendiliğinden geçer mi? Evet. 2/3 olgu 2 yıl içinde spontan iyileşir.
Hangi tedavi tercih edilir? Salisilik asit ve kriyoterapi sık tercih edilen seçeneklerdir.
Ağız içinde görülür mü? Evet. Daha az sıklıkla; sıklıkla dudak ve dil ucunda.
Kanser mi? Hayır. İyi seyirli bir lezyondur; immün yetmezliği olanlarda nadir malign dönüşüm olabilir.
Nüks sık mı? Evet. Otoinokulasyon ve eksik temizlik nedeniyle nüks görülebilir.
Hangi durumda hekime başvurmalıyım? Yeni gelişen sert kitle, ağrı, kanama, hızlı büyüme, çoklu lezyon, immün yetmezlik, ağız içi lezyon durumunda başvurun.





