Radyal sinir felci, kolun arka kısmından geçen ve el ile parmakların hareketini sağlayan radyal sinirin baskı altında kalması veya zedelenmesi sonucu ortaya çıkan bir sinir sıkışması durumudur. Bu sinir, kolun üst kısmından başlayıp dirsek üzerinden geçerek ele kadar uzanan önemli bir yapı olduğu için, hasar gördüğünde el bileğini ve parmakları yukarı kaldırmada güçlük yaşanmasına yol açar. Genellikle sinirin uzun süre basınca maruz kalması veya bir travma yaşaması nedeniyle gelişen bu durum, günlük hareketleri kısıtlayıcı bir etki yaratabilir.
Kimlerde Görülür?
Radyal sinir felci, her yaştan insanda görülebilse de özellikle sinirin kemiğe yakın geçtiği bölgelerde baskı altında kalma riski yüksek olan kişilerde daha sık ortaya çıkar. Uzun süre aynı pozisyonda uyuyan, örneğin kolunu bir sandalyenin arkasına veya başka bir kişinin üzerine koyarak uyuyan kişilerde, halk arasında "cumartesi gecesi felci" olarak bilinen tablo gelişebilir. Bunun yanı sıra kol kemiği kırıkları yaşayan hastalar, radyal sinirin kemiğe yakın seyretmesi nedeniyle bu riskle karşı karşıya kalabilir. Sürekli olarak kolu veya bileği zorlayan, ağır işlerde çalışan veya dar kıyafetler/aksesuarlar kullanan kişilerde de sinir üzerindeki mekanik baskı nedeniyle felç durumu oluşabilir. Şeker hastalığı (diyabet) gibi sinirleri genel olarak daha hassas hale getiren kronik rahatsızlığı olanlarda da radyal sinirin zarar görme ihtimali bir miktar daha yüksek seyretmektedir.
Belirtileri ve Bulguları Nelerdir?
En yaygın ve belirgin bulgu, el bileğinin yukarıya doğru kaldırılamamasıdır; tıp dilinde buna "düşük el" adı verilir. Kişiler genellikle el bileklerini düz tutmakta zorlanır ve elleri aşağıya doğru sarkık bir pozisyonda kalır. Belirtiler genellikle şu şekildedir:
- El bileğini yukarı kaldırma yetisinde kayıp veya ciddi güçsüzlük.
- Baş parmak ve işaret parmağının arka kısmında uyuşma, karıncalanma veya his kaybı.
- Parmakları düzleştirme veya açma hareketlerinde zorlanma.
- Sinirin zedelendiği bölgeye göre değişmekle birlikte, kolun arka tarafında ağrı veya sızı.
- İleri aşamalarda, sinirin beslediği kaslarda kullanılmamaya bağlı olarak görülen incelme ve zayıflama.
Bu belirtiler genellikle sinirin nerede ve ne kadar şiddetli baskı gördüğüne bağlı olarak aniden veya zamanla gelişebilir.
Tanı Nasıl Konulur?
Tanı süreci, hastanın öyküsünün dinlenmesi ve detaylı bir fiziksel muayene ile başlar. Doktor, kolun hangi noktalarında güç kaybı olduğunu ve duyu kaybının tam olarak hangi bölgeleri etkilediğini kontrol eder. Tanıyı netleştirmek için genellikle şu yöntemlere başvurulur:
- Elektromiyografi (EMG): Sinirlerin elektrik iletimini ve kasların bu sinyallere nasıl tepki verdiğini ölçen, sinir hasarının şiddetini gösteren en önemli testtir.
- Röntgen veya MR: Eğer sinir felcine bir kemik kırığı, kist veya tümör benzeri bir yapı neden oluyorsa, görüntüleme yöntemleri ile bu durum tespit edilir.
- Sinir İletim Çalışmaları: Sinirdeki hasarın tam yerini belirlemek amacıyla sinir boyunca iletim hızı ölçümleri yapılır.
Bu testler, sinirin sadece geçici bir baskı altında mı olduğu yoksa fiziksel bir kesi veya ciddi bir hasar mı gördüğünü anlamaya yardımcı olur.
Komplikasyonlar Nelerdir?
Radyal sinir felci zamanında fark edilip uygun şekilde takip edilmezse bazı uzun vadeli sorunlara yol açabilir. En sık karşılaşılan komplikasyon, kasların uzun süre çalıştırılamaması nedeniyle meydana gelen kas erimesidir (atrofi). Kaslar zayıfladığında, sinir iyileşse bile elin eski fonksiyonuna dönmesi daha uzun zaman alabilir. Ayrıca, el bileğinin sürekli düşük kalması, eklemlerde sertleşmeye ve hareket kısıtlılığına neden olabilir. Nadiren de olsa, sinirdeki baskı çok şiddetli ve uzun süreliyse, sinirin kendi kendini onarma kapasitesi azalabilir ve kalıcı duyu veya hareket kayıpları gelişebilir. Bu nedenle belirtiler başladığında vakit kaybetmeden süreci yönetmek önemlidir.
Nasıl Bulaşır, Nereden Bulaşır?
Radyal sinir felci bulaşıcı bir hastalık değildir; yani kişiden kişiye geçmez, bir mikrop veya virüs kaynaklı değildir. Tamamen fiziksel, mekanik veya bazen metabolik nedenlere bağlı olarak gelişen bir sinir zedelenmesidir. Hastalığın kaynağı dışarıdan gelen bir etkenden ziyade, vücudun içindeki sinir dokusunun doğrudan baskıya uğraması, gerilmesi veya darbe almasıdır. Dolayısıyla, bu durumdan korunmak için mikrobik hijyen önlemleri değil, kolu ve dirsek bölgesini uzun süreli baskıdan koruyacak günlük alışkanlıklar edinmek önemlidir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
Elinizi veya bileğinizi yukarı kaldırmakta ani bir güçsüzlük fark ettiğinizde, vakit kaybetmeden bir beyin ve sinir cerrahisi uzmanına görünmelisiniz. Özellikle elinizde veya parmaklarınızda his kaybı ile birlikte güçsüzlük varsa, sinir üzerindeki baskının ne kadar ciddi olduğunu anlamak için uzman görüşü şarttır. Eğer bir kaza, düşme veya kol üzerine ağır bir yük binmesi sonrası bu belirtiler ortaya çıktıysa, acil değerlendirme gerekebilir. Ayrıca, birkaç gün geçmesine rağmen belirtilerde azalma olmuyor, aksine güçsüzlük artıyorsa, sinirin kalıcı olarak hasar görmemesi için tıbbi takip ve tedavi planına başlanmalıdır.
Son Değerlendirme
Radyal sinir felci, doğru teşhis ve uygun bir tedavi planı ile genellikle iyileşme potansiyeli olan bir durumdur. Çoğu hasta, sinir üzerindeki baskı ortadan kaldırıldığında ve fizik tedavi desteği alındığında eski fonksiyonlarına büyük oranda kavuşabilmektedir. İyileşme süreci sinirin hasar görme derecesine göre haftalar veya aylar sürebilir, bu süreçte sabırlı olmak ve doktorun önerdiği egzersizleri düzenli yapmak iyileşme hızını artırır. Koru Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi bölümünde, sinir sıkışmalarına yönelik detaylı değerlendirmeler yapılarak kişiye özel tedavi süreçleri planlanmaktadır.
Bilgilendirme: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; doktor muayenesi, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Sağlığınızla ilgili kararlar için bir uzman hekime danışın.
