Yüz selüliti, cildin altındaki yumuşak dokuların bakteriyel bir enfeksiyon kapması sonucu ortaya çıkan, deri yüzeyinde kızarıklık, şişlik ve ağrıyla seyreden ciddi bir cilt altı doku iltihabıdır. Yüz bölgesindeki dokular oldukça hassas olduğu için, bu enfeksiyon hızlı bir şekilde yayılma eğilimi gösterebilir. Genellikle cildin bütünlüğünü bozan küçük bir yara, çatlak veya diş kökenli bir sorundan içeri sızan bakteriler bu duruma yol açar.
Kimlerde Görülür?
Yüz selüliti her yaştan insanda görülebilse de, bazı kişilerde bu durumun ortaya çıkma ihtimali daha yüksektir. Özellikle bağışıklık sistemi baskılanmış olanlar, yani şeker hastalığı (diyabet), kanser tedavisi görenler veya kronik böbrek yetmezliği olan kişiler bu enfeksiyona karşı daha savunmasızdır. Bunun dışında, cildin doğal koruyucu bariyerini zayıflatan egzama, sedef hastalığı veya şiddetli akne gibi cilt sorunları olan kişilerde de görülme sıklığı artar. Çocuklarda ise genellikle bağışıklık sistemlerinin henüz tam gelişmemiş olması nedeniyle veya sinüzit gibi üst solunum yolu enfeksiyonları sonrasında ortaya çıkabilir. Diş eti hastalıkları, çürük dişler veya yakın zamanda geçirilmiş diş çekimi gibi ağız içi müdahaleler, ağız bölgesine yakın dokularda enfeksiyon kapılmasını kolaylaştırdığı için Koru Hastanesi Ağız ve Diş Sağlığı birimimize başvuran birçok hastamızda bu durumla karşılaşabiliyoruz.
Belirtileri ve Bulguları Nelerdir?
Yüz selüliti genellikle çok hızlı fark edilebilen fiziksel belirtilerle kendini gösterir. En yaygın belirti, yüzün bir bölgesinde meydana gelen parlak, kırmızı ve gergin bir şişliktir. Enfeksiyonun olduğu bölgeye dokunduğunuzda, çevresindeki sağlıklı dokuya göre daha sıcak olduğunu hissedersiniz. Ağrı, genellikle zonklayıcı bir şekilde kendini gösterir ve dokunulduğunda şiddetlenir. Bazı kişilerde enfeksiyonla birlikte ateş, titreme ve halsizlik gibi vücudun genelini etkileyen belirtiler de ortaya çıkabilir. Eğer enfeksiyon göz çevresine yakınsa, göz kapağında aşırı şişme, gözü açıp kaparken zorlanma veya görme bulanıklığı gibi ek şikayetler yaşanabilir. Lenf düğümlerinde şişme de vücudun enfeksiyonla savaşmaya çalıştığını gösteren yaygın bir bulgudur.
Tanı Nasıl Konulur?
Doktorunuz, yüz selüliti tanısını koyarken öncelikle fiziksel muayene yapar. Şişliğin sınırları, rengi ve dokusu incelenir. Genellikle sadece gözle yapılan muayene teşhis için yeterli olur. Ancak enfeksiyonun kaynağını anlamak için hekiminiz size yakın zamanda bir diş ağrınızın olup olmadığını veya yüzünüzde bir kesik/yara oluşup oluşmadığını soracaktır. Gerekli görüldüğü durumlarda, enfeksiyonun boyutunu veya derinliğini anlamak için kan tahlili istenebilir. Eğer enfeksiyonun diş kökenli olduğundan şüphelenilirse, röntgen veya tomografi gibi görüntüleme yöntemleriyle çene kemiği ve diş köklerindeki durum incelenir. Bu süreçte doğru teşhis, tedavinin başarısı için en önemli adımdır.
Komplikasyonlar Nelerdir?
Yüz selüliti ihmal edildiğinde veya tedavi edilmediğinde ciddi sorunlara yol açabilir. Enfeksiyon, deri altındaki dokulardan daha derin katmanlara veya kan dolaşımına karışarak vücudun geneline yayılabilir. Bu durum, enfeksiyonun kana karışması (sepsis) gibi hayati risk taşıyan tablolara neden olabilir. Ayrıca, yüzdeki enfeksiyonun göz çukuruna ilerlemesi, kalıcı görme kaybı riski taşıyan durumlar yaratabilir. Beyin zarına yakın bölgelerdeki enfeksiyonların beyin dokusuna sıçrama ihtimali çok düşük olsa da, bu tür komplikasyonlar oldukça ciddidir ve hızlı müdahale gerektirir. Tedavi edilmeyen diş kökenli selülitler ise çene kemiğinde iltihaplanmaya veya yüzün diğer bölgelerine yayılan apselere dönüşebilir.
Nasıl Bulaşır, Nereden Bulaşır?
Yüz selüliti bulaşıcı bir hastalık değildir. Yani bir kişiden diğerine öpüşme, aynı eşyayı kullanma veya solunum yoluyla geçmez. Bu durum, kişinin kendi vücudunda bulunan veya çevrede yaygın olarak yaşayan bakterilerin, derideki bir açıklıktan içeri girmesiyle oluşur. Genellikle Stafilokok veya Streptokok adı verilen bakteriler buna neden olur. Bakterilerin giriş kapıları şunlar olabilir: Diş köklerindeki apseler, diş eti iltihapları, yüzdeki böcek ısırıkları, kesikler, sıyrıklar, şiddetli sivilce patlatma işlemi veya kronik cilt kuruluğu nedeniyle oluşan çatlaklar. Kısacası, bakteri kendi kendine derinin altına giremez; mutlaka cildin bütünlüğünü bozan bir yol bulması gerekir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
Yüz bölgesindeki enfeksiyonlar, diğer vücut bölgelerine göre daha yakından takip edilmelidir. Eğer yüzünüzde yayılan bir kızarıklık, dokununca artan bir ağrı ve yüksek ateşiniz varsa zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna gitmelisiniz. Özellikle göz çevresindeki şişlikler, görme değişikliği, ağzı açarken zorlanma veya yutkunma güçlüğü gibi belirtiler acil durum sinyalidir. Evde kendi başınıza yapacağınız pansumanlar veya bilinçsiz antibiyotik kullanımı enfeksiyonun gizlenmesine veya ilerlemesine neden olabilir. Erken müdahale, tedavinin süresini kısaltır ve komplikasyon riskini en aza indirir.
Son Değerlendirme
Yüz selüliti, doğru antibiyotik tedavisi ve uygun bakım ile genellikle başarılı bir şekilde iyileşen bir durumdur. Tedavi sürecinde doktorunuzun reçete ettiği ilaçları, belirtileriniz geçse bile tam olarak bitirmeniz enfeksiyonun tekrarlamaması için kritiktir. Ağız ve diş sağlığı kaynaklı selülit durumlarında, enfeksiyonun ana kaynağı olan dişin tedavi edilmesi veya çekilmesi iyileşmenin kalıcı olması için şarttır. Hijyen kurallarına dikkat etmek, yüzdeki küçük yaraları temiz tutmak ve ağız bakımını aksatmamak bu süreci önlemenin en temel yollarıdır. Sağlıklı bir yaşam için vücudunuzdaki her türlü değişikliği ciddiye almanız ve uzman görüşüne başvurmanız en güvenli yaklaşımdır.
Bilgilendirme: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; doktor muayenesi, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Sağlığınızla ilgili kararlar için bir uzman hekime danışın.
