Transkateter aort kapak implantasyonu (TAVI), aort kapak stenozu tedavisinde kullanılan minimal invaziv bir cerrahi prosedürdür. Aort kapak stenozu, kalbin ana çıkışı olan aort kapağın daralması veya sertleşmesi durumunda ortaya çıkar ve kalbin etkin bir şekilde kan pompalamasını engeller. Geleneksel olarak, aort kapak stenozunun tedavisi için açık kalp cerrahisi gereklidir. Ancak, bazı hastalar için cerrahi müdahale risklidir veya uygun değildir. Bu nedenle, TAVI yöntemi bu hastalar için bir alternatif oluşturur ve özellikle ileri yaş grubundaki hastalarda yaşam kurtarıcı bir seçenek sunar. Son yıllarda yapılan klinik çalışmalar, TAVI yönteminin orta ve düşük cerrahi riskli hastalarda da güvenle uygulanabileceğini göstermiş ve uygulama alanı önemli ölçüde genişlemiştir.
TAVİ'nin Çalışma Prensibi
TAVI işleminde, daralan ve fonksiyonunu yitirmiş aort kapağın yerine biyolojik veya mekanik bir protez kapak yerleştirilir. Bu işlem göğüs açılmadan, kateter sistemi üzerinden gerçekleştirilir. Yeni kapak sıkıştırılmış halde kateterin ucuna yerleştirilir ve kasık ya da göğüs bölgesindeki bir damar yoluyla kalbe ulaştırılır. Eski kapağın içerisinde balon yardımıyla veya kendiliğinden açılarak yerleşir ve hemen çalışmaya başlar. Tüm işlem floroskopi ve ekokardiyografi rehberliğinde yapılır. Kullanılan kapak modelleri sığır veya domuz perikardından yapılan biyoprotez kapaklardır ve uzun yıllar dayanıklı olarak kullanılabilirler.
Hangi Hastalıklarda Kullanılır
İleri Aort Darlığı
Aort kapak alanı ciddi şekilde daralmış ve semptom oluşturan hastalarda TAVI primer tedavi seçeneklerinden biridir. Nefes darlığı, göğüs ağrısı, baygınlık atakları gibi şikayetleri olan hastalar bu işlemden büyük fayda görür. Tedavi edilmemiş ileri aort darlığında yaşam beklentisi oldukça kısa olduğu için zamanında yapılan TAVI hayat kurtarıcıdır.
Yüksek Cerrahi Riskli Hastalar
İleri yaş, eşlik eden ciddi hastalıklar, geçirilmiş kalp ameliyatı veya akciğer hastalığı nedeniyle açık kalp cerrahisinin yüksek risk taşıdığı hastalarda TAVI ideal seçenektir. Kronik böbrek yetmezliği, ileri kalp yetmezliği, malignite öyküsü olan hastalar için açık cerrahi mümkün olmadığında TAVI yaşam kalitesini önemli ölçüde artırır.
Biyoprotez Kapak Yetmezliği
Daha önce takılmış olan biyoprotez kapakların zamanla yıpranması durumunda valve in valve adı verilen yöntemle yeni bir TAVI kapağı eskisinin içine yerleştirilebilir. Bu yöntem, ikinci açık kalp ameliyatından kaçınılmasını sağlar ve hasta için çok daha az travmatik bir tedavi seçeneği sunar.
Cerrahi Uygun Olmayan Hastalar
Bazı hastalarda cerrahi tedavi ileri pulmoner hastalık, malignite öyküsü veya genel durum bozukluğu nedeniyle uygun değildir. Bu hastalarda TAVI tek tedavi seçeneği olabilir. Aksi halde tıbbi tedavi ile sınırlı kalınacak hastalara umut sunar.
Orta Cerrahi Riskli Hastalar
Son dönemde yapılan büyük çalışmaların gösterdiği üzere, orta cerrahi riskli hastalarda TAVI sonuçları açık cerrahi ile karşılaştırılabilir veya daha iyi olabilmektedir. Bu nedenle endikasyon alanı giderek genişlemektedir.
TAVİ İşleminin Adımları
Kateter Erişimi
Prosedür genellikle kasık bölgesinden bir artere (femoral arter) veya göğüs bölgesinden bir artere (subklavyen arter) küçük bir kesiden bir kateterin yerleştirilmesi ile başlar. Bu kateter, yeni kapak için kullanılacak olan protezi taşır. Anatomik uygunluğa göre transapikal veya direkt aortik yaklaşımlar da kullanılabilir. Damar çapı ve kalsifikasyon durumu işlem öncesi BT anjiyografi ile değerlendirilir.
Protez Yerleştirme
Kateter, hasta tarafından genel anestezi altında veya sedasyonla uyuşturulmuş bir durumdayken, ilerletilir ve daralan aort kapağının yerine protez olan yeni kapak yerleştirilir. Protez genellikle bir balon yardımıyla genişletilir ve yerine sabitlenir. Kendiliğinden açılan kapak modelleri de mevcuttur ve hastaya en uygun olan kapak seçilir. İdeal yerleşim için hızlı ventriküler pace yapılarak kalp geçici olarak hareketsiz tutulur.
Görüntüleme ve Değerlendirme
Protezin doğru konumlandırıldığını ve işlevsel olduğunu doğrulamak için floroskopi veya ekokardiyografi gibi görüntüleme teknikleri kullanılır. Yeni kapağın kaçak yapıp yapmadığı ve uygun şekilde çalışıp çalışmadığı değerlendirilir. Gerekirse balonla ek genişletme yapılır ve son kontrol görüntülemeleri alınır.
TAVİ'nin Avantajları
- Minimal invazivlik: Açık kalp cerrahisine kıyasla daha küçük kesiler gerektirir, bu da daha az doku hasarı ve daha hızlı iyileşme süresi anlamına gelir.
- Daha az komplikasyon riski: Açık kalp cerrahisiyle ilişkili komplikasyon riski daha düşüktür, çünkü TAVI prosedürü genellikle genel anestezi yerine sedasyonla yapılır ve kalp durdurulmaz.
- Daha hızlı iyileşme: Hastalar genellikle daha hızlı iyileşirler ve hastanede kalış süreleri kısadır.
- Yaşlı hastalar için uygunluk: İleri yaş hastalarda bile güvenle uygulanabilir.
- Yaşam kalitesinde belirgin artış: Nefes darlığı ve göğüs ağrısı şikayetleri kısa sürede düzelir.
- Erken mobilizasyon: Hastalar genellikle işlem sonrası ilk gün ayağa kalkabilir.
- Düşük inme riski: Yeni nesil cihazlarla inme riski belirgin şekilde azalmıştır.
- Tekrarlanabilir işlem: Gerektiğinde valve in valve yöntemiyle tekrar uygulanabilir.
Tedavi Süreci
TAVI öncesi detaylı bir değerlendirme süreci yürütülür. Ekokardiyografi, BT anjiyografi ve koroner anjiyografi ile kalp ve damar yapısı incelenir. Aort kapak alanı, kapak halkası boyutu, koroner çıkış yükseklikleri ve damar girişimine uygunluk değerlendirilir. Multidisipliner kalp ekibi tarafından hastanın TAVI için uygunluğu değerlendirilir ve uygun kapak boyutu belirlenir. İşlem genellikle bir ile iki saat sürer ve sedasyon ile gerçekleştirilir. Hasta işlem sonrası bir gün yoğun bakımda kalır ve toplam üç ile beş gün içerisinde taburcu edilir. Taburculuk sonrası ilk ay yakın takip programı uygulanır. Düzenli ekokardiyografi ile kapak fonksiyonu izlenir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
TAVI, aort kapak stenozu tedavisinde uygun hastalar için etkili bir seçenek olabilir. Ancak, her hasta için uygun olmayabilir ve tedavi seçeneği, hastanın genel sağlık durumu ve diğer faktörlere bağlı olarak belirlenmelidir. İşlem sonrası belirli bir süre kan sulandırıcı ilaç kullanımı gerekir. Diş tedavileri öncesi antibiyotik profilaksisi önerilir. Düzenli kardiyoloji kontrolleri ile kapak fonksiyonu değerlendirilir. Aşırı fiziksel aktiviteden ilk birkaç hafta kaçınılmalı, doktorun önerdiği egzersiz programına uyulmalıdır. İşlem sonrası ritim bozukluğu gelişebilir ve kalıcı kalp pili gerekebilir, bu durum hasta ile önceden konuşulur. Düzenli antikoagülan ve antiagregan ilaç kullanımı endokardit ve trombüs riskini önler. Yara yeri kontrolü ve genel hijyene özen gösterilmelidir.
Koru Hastanesi olarak, deneyimli kardiyoloji ve kalp cerrahisi ekibimiz ile son teknoloji TAVI imkanlarımızla aort kapak hastalığı bulunan hastalarımıza umut olmaya devam ediyoruz. Yüksek riskli hastalarımıza güvenli ve etkili tedavi seçenekleri sunarak yaşam sürelerini ve kalitelerini artırmayı hedefliyoruz.
