Orta kulak, dış kulak yolu ile iç kulak arasında yer alan, temporal kemik (şakak kemiği) içerisine yerleşmiş hava dolu bir boşluktur. Bu anatomik boşlukta ses dalgalarının iletimini sağlayan malleus (çekiç), incus (örs) ve stapes (üzengi) adında üç küçük kemikçik bulunur. Orta kulak iltihabı, bu boşluğu ve boşluğu çevreleyen mukozayı (zar tabakası) etkileyen inflamatuar (iltihabi) bir süreçtir. Tıbbi literatürde otitis media olarak adlandırılan bu patoloji, özellikle pediatrik (çocuk sağlığı) yaş grubunda üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra en sık görülen ikinci hastalıktır. İstatistiksel verilere göre, çocukların yaklaşık %80'i üç yaşına gelene kadar en az bir kez akut otitis media (ani gelişen orta kulak iltihabı) atağı geçirmektedir. Orta kulak boşluğu, östaki borusu (kulak-geniz kanalı) vasıtasıyla nasofarenks (geniz) ile bağlantı kurarak iç-dış basınç dengesini korur. Bu kanalın fonksiyonel veya mekanik tıkanıklığı, orta kulak iltihaplarının gelişimindeki temel patofizyolojik (hastalık oluşum mekanizması) süreci başlatır.
Orta Kulak İltihabı Türleri Nelerdir?
Orta kulak iltihapları, klinik seyrine, süresine ve orta kulakta biriken sıvının karakterine göre üç ana grupta sınıflandırılır. Bu sınıflandırma, uygulanacak tedavi protokolünün belirlenmesinde ve olası komplikasyonların önlenmesinde belirleyici rol oynar.
Akut Otitis Media (AOM - Ani Gelişen Orta Kulak İltihabı)
Akut otitis media, orta kulak boşluğunda ani gelişen enfeksiyon ve buna bağlı sıvı birikimi ile karakterize, hızlı seyirli bir tablodur. Genellikle 3 haftadan daha kısa sürer ve kulak ağrısı, ateş, kulak zarında kızarıklık gibi belirgin inflamasyon bulguları ile kendini gösterir. Pediatrik popülasyonda (çocuk nüfusunda) kış ve ilkbahar aylarında görülme sıklığı, viral üst solunum yolu enfeksiyonlarının artışına paralel olarak yükselir. Enfeksiyonun erken evresinde kulak zarı hiperemik (kanlanmış/kızarık) ve soluk görünürken, ilerleyen saatlerde pürulan (iltihaplı) sıvı birikimine bağlı olarak dışa doğru bombeleşir.
Efüzyonlu Otitis Media (EOM - Sıvı Birikmesiyle Seyreden Orta Kulak İltihabı)
Efüzyonlu otitis media, akut enfeksiyon bulguları (şiddetli ağrı, ateş, sistemik toksisite) olmaksızın, orta kulak boşluğunda sıvı birikmesi durumudur. Bu sıvı seröz (akışkan/sulu) veya mukoid (koyu/yapışkan) kıvamda olabilir; halk arasında "yapışkan kulak" (glue ear) olarak da adlandırılır. Genellikle akut otitis media ataklarının iyileşme döneminde veya östaki borusunun kronik tıkanıklığına bağlı olarak gelişir. Sıvının orta kulakta kalma süresi 3 ayı aştığında tablo kronik efüzyonlu otitis media olarak kabul edilir ve kalıcı işitme kayıplarını önlemek için müdahale gerektirir.
Kronik Süpüratif Otitis Media (KSOM - Müzmin Orta Kulak İltihabı)
Kronik süpüratif otitis media, kulak zarında kalıcı bir perforasyon (delik) ile birlikte, orta kulak ve mastoid boşlukta (kulak arkasındaki kemik boşluk) en az 2 ila 12 hafta süren, tekrarlayıcı veya sürekli akıntı (otorre) ile seyreden kronik inflamasyondur. Bu tabloda kulak zarı bütünlüğü bozulduğu için dış ortamdaki patojenler orta kulağa kolayca ulaşır. Genellikle kalıcı iletim tipi işitme kaybı ile ilişkilidir ve tedavi edilmediğinde temporal kemik içindeki hassas yapılara zarar verme riski taşır.
Orta Kulak İltihabının Nedenleri ve Oluşum Mekanizması
Orta kulak iltihabının gelişiminde anatomik, fizyolojik ve mikrobiyolojik faktörlerin karmaşık etkileşimi rol oynar. Sürecin merkezinde östaki borusunun havalandırma, drenaj ve koruma fonksiyonlarının bozulması yer alır.
Anatomik ve Fizyolojik Faktörler
Çocuklarda östaki borusu, yetişkinlere kıyasla daha kısa (yaklaşık 18 milimetreye karşı 36 milimetre), daha geniş ve daha yatay (yaklaşık 10 derecelik açıya karşı 45 derecelik açı) bir konumdadır. Bu anatomik farklılık, nasofarenksteki (genizdeki) sekresyonların (salgıların) ve mikroorganizmaların orta kulak boşluğuna doğru retrograd (geriye doğru) kaçışını kolaylaştırır. Ayrıca çocuklarda östaki borusunu açan tensor veli palatini kası henüz tam olarak olgunlaşmamıştır, bu da fonksiyonel tıkanıklık sıklığını artırır. Üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında gelişen mukoza ödemi (şişlik), östaki borusunu tıkayarak orta kulakta negatif basınç (-100 daPa ve altı) oluşmasına yol açar; bu negatif basınç genizdeki sıvıların orta kulağa emilmesine neden olur.
Bakteriyel Patojenler
Akut otitis media vakalarının yaklaşık %60 ila %70'inde bakteriyel etkenler izole edilir. Yapılan timpanosentez (kulak zarından sıvı alma) çalışmalarında en sık saptanan bakteriyel patojen %35-40 oranla Streptococcus pneumoniae (pnömokok) bakterisidir. Bunu sırasıyla %30-35 oranla Haemophilus influenzae ve %10-15 oranla Moraxella catarrhalis takip eder. Son yıllarda pnömokok aşılarının yaygınlaşmasıyla birlikte, tipleştirilemeyen Haemophilus influenzae suşlarının (türlerinin) görülme sıklığında artış gözlenmiştir. Kronik vakalarda ise Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus ve Proteus mirabilis gibi daha dirençli bakteriler baskın hale gelir.
Viral Patojenler
Viral etkenler, orta kulak iltihabında hem doğrudan enfeksiyon etkeni olarak hem de bakteriyel enfeksiyonlara zemin hazırlayarak rol oynar. Vakaların yaklaşık %20 ila %30'unda tek başına veya bakterilerle kombine şekilde virüsler saptanır. En sık izole edilen viral ajanlar Respiratory Syncytial Virus (RSV - solunum sinsityal virüsü), Influenza (grip virüsü), Adenovirus, Rhinovirus ve Coronavirus'tür. Virüsler, solunum yolu epiteli üzerindeki siliyer aktiviteyi (titreksiz tüylü hücrelerin temizleme hareketini) bozarak bakterilerin orta kulağa tutunmasını ve çoğalmasını kolaylaştırır.
Orta Kulak İltihabı İçin Risk Faktörleri
Orta kulak iltihabı gelişimini kolaylaştıran risk faktörleri konakçıya bağlı (bireysel) ve çevresel olmak üzere iki ana kategoride incelenir. Bu faktörlerin bilinmesi, özellikle tekrarlayan enfeksiyonların önlenmesinde koruyucu stratejiler geliştirilmesine olanak tanır.
- Yaş Grubu: En yüksek insidans (görülme sıklığı) 6 ila 18 ay arasındaki bebeklerde gözlenir; bu dönemde hem bağışıklık sistemi (özellikle IgG2 alt sınıfı antikorlar) henüz olgunlaşmamıştır hem de östaki borusu anatomisi gelişmektedir.
- Çevresel Tütün Dumanı Maruziyeti (Pasif İçicilik): Sigara dumanı, östaki borusu mukozasındaki siliyer temizleme mekanizmasını bloke ederek orta kulakta sıvı birikmesine ve bakteriyel kolonizasyona (yerleşime) zemin hazırlar.
- Kreş ve Kalabalık Ortamlar: Gündüz bakımevlerine veya kreşlere devam eden çocuklarda, viral patojenlerle temas sıklığı arttığı için otitis media riski evde bakılan çocuklara göre yaklaşık 2.4 kat daha fazladır.
- Beslenme Alışkanlıkları: İlk 6 ay anne sütü ile beslenmeyen bebeklerde enfeksiyon sıklığı yüksektir; anne sütündeki sekretuvar IgA antikorları koruyucu kalkan görevi görür. Ayrıca biberonla yatar pozisyonda beslenme, formül mamanın östaki borusundan orta kulağa kaçmasına yol açar.
- Adenoid Hipertrofisi (Geniz Eti Büyümesi): Büyük geniz eti, östaki borusunun ağzını mekanik olarak tıkayarak havalanmayı bozar ve aynı zamanda patojen bakteriler için bir rezervuar (odak) görevi görür.
- Kraniofasiyal (Yüz-Kafa) Anomaliler: Yarık damak (cleft palate) ve Down sendromu olan bireylerde, östaki borusunu açan kas yapılarındaki fonksiyonel yetersizlik nedeniyle kronik orta kulak havalanma bozukluğu gelişir.
- Allerjik Rhinit (Alerjik Nezle): Alerjik reaksiyonlar sonucu gelişen yaygın mukoza ödemi, östaki borusunun drenaj fonksiyonunu bozarak efüzyon birikimini tetikler.
Orta Kulak İltihabının Belirtileri Nelerdir?
Orta kulak iltihabının klinik tablosu, hastanın yaşına, enfeksiyonun türüne ve süresine göre değişkenlik gösterir. Belirtiler bazen çok gürültülü ve ani başlarken, bazen de sadece hafif bir işitme azlığı ile seyredebilir.
Pediatrik (Çocukluk Çağı) Belirtileri
Kendini ifade edemeyen bebeklerde ve küçük çocuklarda belirtiler genellikle non-spesifiktir (özgül değildir). En sık karşılaşılan bulgu, ani başlayan ve özellikle geceleri artan huzursuzluk, ağlama krizleri ve uykudan uyanmadır. Bebekler ağrıyı hafifletmek amacıyla ellerini sürekli kulaklarına götürür, kulaklarını çekiştirir veya başlarını sağa sola sürterler. Vücut sıcaklığı 38.5°C ve üzerine çıkabilir. Beslenme sırasında orta kulaktaki basınç değişiklikleri ağrıyı artırdığı için emmeyi reddetme, iştahsızlık, hafif dereceli ishal ve kusma gibi gastrointestinal (sindirim sistemi) belirtiler de tabloya eşlik edebilir.
Erişkin Belirtileri
Erişkin hastalarda en baskın semptom, tek taraflı veya nadiren çift taraflı, zonklayıcı tarzda şiddetli kulak ağrısıdır (otalji). Ağrıya kulakta dolgunluk, tıkanıklık ve basınç hissi eşlik eder. Hastalar kendi seslerini kulaklarında yankılanıyor gibi duyabilirler (otofoni). İletim tipi işitme kaybı ve kulakta uğultu, çınlama (tinnitus) sık görülür. Eğer enfeksiyonun basıncı nedeniyle kulak zarında spontan (kendiliğinden) bir perforasyon (yırtılma) meydana gelirse, dış kulak yolundan sarı-yeşil renkli, bazen kanlı bir akıntı (otorre) başlar; akıntının başlamasıyla birlikte kulak ağrısı ve ateş aniden hafifler.
Efüzyonlu (Sıvılı) Otitis Media Belirtileri
Efüzyonlu otitis mediada akut enfeksiyon bulguları olan şiddetli ağrı ve yüksek ateş gözlenmez. En önemli belirti, yavaş gelişen ve dalgalanma gösteren işitme kaybıdır. Çocuklarda bu durum televizyonun sesini yüksek açma, seslenildiğinde tepki vermeme, okul başarısında düşüş, hırçınlık ve dikkat dağınıklığı ile kendini gösterir. Bazı çocuklarda iç kulaktaki denge organının etkilenmesine bağlı olarak sık düşme, sakarlık ve hafif dengesizlik şikayetleri görülebilir. Erişkinler ise kulaklarında "su varmış gibi" hareket hissi veya yutkunurken çıtırtı sesi duyduklarını ifade ederler.
Tanı Yöntemleri Nelerdir?
Orta kulak iltihabının teşhisi, kulak burun boğaz uzmanının yapacağı detaylı bir fizik muayene ve ardından uygulanacak objektif odyolojik (işitme) testler ile konulur. Doğru tanı, gereksiz antibiyotik kullanımını önlemede en önemli adımdır.
Pnömatik Otoskopi
Orta kulak patolojilerinin tanısında en önemli ve temel muayene yöntemidir. Otoskop cihazının ucuna takılan pnömatik (hava basıncı üreten) bir ampul vasıtasıyla dış kulak yoluna hafif pozitif ve negatif basınç uygulanır. Bu esnada kulak zarının hareket kabiliyeti (mobilitesi) izlenir. Sağlıklı bir kulak zarı basınca karşı serbestçe hareket ederken, orta kulakta sıvı (efüzyon) biriktiğinde zarın hareketi belirgin şekilde azalır veya tamamen kaybolur. Ayrıca zarın rengi (matlaşma, kızarıklık), pozisyonu (çökme veya bombeleşme) ve üzerinde damarlanma artışı olup olmadığı değerlendirilir.
Timpanometri (Kulak Basınç Testi)
Dış kulak yoluna yerleştirilen özel bir prob yardımıyla kulak zarının esnekliğini ve orta kulak basıncını ölçen, ağrısız ve objektif bir testtir. Elde edilen grafiklere timpanogram adı verilir ve üç ana tipte sınıflandırılır:
- Tip A (Normal): Orta kulak basıncının normal sınırlarda (+50 ila -100 daPa arasında) olduğunu gösterir.
- Tip B (Düz Eğri): Kulak zarının hiç hareket etmediğini gösterir; bu durum orta kulakta sıvı birikiminin (efüzyon) veya kulak zarında bir delinmenin kesin kanıtıdır.
- Tip C (Negatif Basınç): Orta kulak basıncının -150 daPa'dan daha negatif olduğunu gösterir; östaki borusunun iyi çalışmadığını ve tıkanıklık başlangıcını işaret eder.
Odyometri (İşitme Testi)
Kooperasyon kurabilen çocuklarda (genellikle 4 yaş ve üzeri) ve erişkinlerde işitme kaybının derecesini ve tipini belirlemek için saf ses odyometrisi uygulanır. Bu testte hava yolu ve kemik yolu işitme eşikleri ölçülür. Orta kulak iltihaplarında genellikle 15 ila 40 desibel (dB) arasında değişen iletim tipi işitme kaybı saptanır. Daha küçük bebeklerde veya test uyumu gösteremeyen çocuklarda, uykuda yapılan objektif bir yöntem olan ABR (Auditory Brainstem Response - işitsel beyin sapı davranım testi) tercih edilir.
Temporal Kemik Bilgisayarlı Tomografisi (BT)
Rutin orta kulak iltihabı tanısında tomografi kullanılmaz. Ancak kronik süpüratif otitis media vakalarında, kolesteatom (orta kulakta kemiği eriten kistik yapı) şüphesinde veya mastoidit, menenjit gibi komplikasyonların varlığında temporal kemik yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografisi (HRCT) çekilir. Bu yöntemle kemikçik zincirindeki erozyonlar (aşınmalar), mastoid hücrelerin havalanma derecesi ve kafa içi komşuluklar milimetrik düzeyde incelenir.
Orta Kulak İltihabı Tedavi Seçenekleri
Tedavi yaklaşımı; iltihabın türüne (akut, efüzyonlu, kronik), hastanın yaşına, semptomların şiddetine ve komplikasyon riskine göre bireyselleştirilir. Tedavide amaç ağrıyı dindirmek, enfeksiyonu eradike etmek (ortadan kaldırmak), işitmeyi korumak ve komplikasyonları önlemektir.
Medikal (İlaç) Tedavisi
Akut otitis media tedavisinde ilk adım semptomların kontrol altına alınmasıdır. Ağrı kesici ve ateş düşürücü olarak ibuprofen (10 mg/kg/doz) veya parasetamol (15 mg/kg/doz) tercih edilir. Pediatrik hastalarda Reye sendromu (karaciğer ve beyin hasarı ile seyreden nadir bir tablo) riski nedeniyle kesinlikle aspirin kullanılmamalıdır.
Dünya genelindeki kılavuzlar, 2 yaşından büyük, tek taraflı, hafif seyirli (ateşi 39°C'nin altında olan ve şiddetli ağrısı bulunmayan) akut otitis media olgularında hemen antibiyotik başlamak yerine, hastayı 48 ila 72 saat boyunca analjezikler ile yakın takip etmeyi (bekle-gör yaklaşımı) önermektedir. Bu vakaların yaklaşık %80'i antibiyotiksiz kendiliğinden iyileşmektedir.
Ancak şu durumlarda doğrudan antibiyotik tedavisi başlanması zorunludur:
- 6 aylıktan küçük tüm bebekler (tanı kesin olmasa bile),
- 6 ay - 2 yaş arası çocuklarda kesin tanı konulmuşsa veya çift taraflı enfeksiyon varsa,
- Toksik sistemik bulguları olanlar (39°C üzeri ateş, 48 saatten uzun süren şiddetli ağrı),
- Kulak zarı perfore olmuş ve akıntısı başlayan hastalar.
Cerrahi Tedavi Seçenekleri
İlaç tedavisine yanıt vermeyen, tekrarlayan veya kronikleşen orta kulak iltihaplarında cerrahi müdahaleler gündeme gelir. Günümüzde uygulanan cerrahi yöntemler yüksek başarı oranlarına sahiptir.
Miringotomi (Kulak Zarının Çizilmesi)
Kulak zarının arka-alt kadranına mikroskop veya endoskop altında yaklaşık 1-2 milimetrelik küçük bir insizyon (kesi) yapılması işlemidir. Bu işlem, orta kulakta biriken pürulan (iltihaplı) sıvının dışarı boşaltılmasını sağlar. Şiddetli kulak ağrısı olan, yüksek ateşi düşmeyen, antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen veya menenjit gibi kafa içi komplikasyon şüphesi olan hastalarda acil drenaj sağlamak ve mikrobiyolojik kültür örneği almak amacıyla uygulanır. Yapılan bu küçük çizik genellikle 72 ila 96 saat içinde kendiliğinden kapanır.
Ventilasyon Tüpü (Kulak Tüpü) Uygulaması
Kronik efüzyonlu otitis media (3 aydan uzun süren sıvı birikimi ve işitme kaybı) varlığında veya son 6 ayda 3 kez, son 1 yılda 4 kez tekrarlayan akut otitis media ataklarında kulak zarına tüp takılması endikedir. Ameliyathane şartlarında, çocuklarda genel anestezi altında, erişkinlerde ise lokal anestezi ile kulak zarına miringotomi yapıldıktan sonra, bu deliğe makara şeklinde küçük bir ventilasyon tüpü yerleştirilir. Bu tüp, östaki borusunun görevini üstlenerek orta kulağın sürekli havalanmasını sağlar ve sıvı birikimini önler. Tüpler genellikle 6 ila 12 ay arasında orta kulak iyileştikçe kulak zarının kendini yenileme hareketiyle kendiliğinden dış kulak yoluna atılır ve zar arkasından kapanır.
Timpanoplasti (Kulak Zarı ve Kemikçik Onarımı)
Kronik süpüratif otitis media tedavisinde, kulak zarındaki kalıcı deliği kapatmak ve varsa hasarlı kemikçik zincirini onarmak amacıyla yapılan mikrocerrahi ameliyatıdır. Ameliyatta yama materyali olarak genellikle hastanın kendi temporal kas fasyası (kas zarı) veya kulak kıkırdak zarı (perikondriyum) kullanılır. Eğer çekiç, örs veya üzengi kemikçiklerinde erime varsa, bu zincir kemik çimentoları veya titanyum protezler (kemikçik protezleri) kullanılarak yeniden yapılandırılır. Ameliyatın amacı kulak akıntısını kalıcı olarak durdurmak ve hastanın işitme seviyesini artırmaktır.
Mastoidektomi
Kronik iltihabın kulak arkasındaki mastoid kemik hücrelerine yayıldığı ve kemik erimesine yol açtığı durumlarda, özellikle de kolesteatom varlığında uygulanan cerrahi temizleme işlemidir. Mastoid kemik özel mikro-tur (matkap) sistemleri ile oyularak tüm iltihaplı dokular ve kolesteatom odakları temizlenir. Kolesteatom varlığında bu ameliyat aciliyet taşır çünkü kolesteatom sınır tanımaz bir şekilde büyüyerek beyin zarı, yüz siniri ve iç kulak kanallarını eritme potansiyeline sahiptir.
Orta Kulak İltihabının Komplikasyonları
Orta kulak iltihapları, temporal kemik içindeki anatomik komşulukları nedeniyle yakın veya uzak dokulara yayılarak ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu komplikasyonlar intratemporal (kulak içi) ve intrakraniyal (kafa içi) olmak üzere iki grupta incelenir.
İntratemporal (Kulak İçi) Komplikasyonlar
- Akut Mastoidit: Orta kulaktaki enfeksiyonun mastoid kemik hücrelerine yayılması ve buradaki kemik bölmeleri eriterek abseleştirmesidir. Kulak arkasında kızarıklık, şişlik, hassasiyet ve kulak kepçesinin öne-aşağıya doğru yer değiştirmesi ile karakterizedir.
- Fasiyal Paralizi (Yüz Felci): Yüz kaslarını hareket ettiren fasiyal sinir (7. kafa çifti), orta kulak içindeki kemik bir kanaldan geçer. Enfeksiyonun bu kanala sızması veya sinir üzerinde ödem yaratması sonucu yüzün o tarafında hareket kaybı gelişebilir.
- Labirentit: İltihabi sürecin iç kulaktaki yarım daire kanallarına ve kokleaya (işitme organı) sızmasıdır. Şiddetli vertigo (baş dönmesi), bulantı, kusma ve kalıcı sensorinöral (sinirsel) işitme kaybı ile kendini gösterir.
- Petrozit: Temporal kemiğin uç kısmının (apeks) iltihaplanmasıdır. Gradenigo sendromu olarak bilinen; kulak akıntısı, göz arkasında şiddetli ağrı ve çift görme (6. kafa çifti felcine bağlı) üçlemesi ile seyreder.
İntrakraniyal (Kafa İçi) Komplikasyonlar
- Menenjit: Enfeksiyonun beyin ve omurilik zarlarına yayılmasıdır. En sık görülen kafa içi komplikasyondur; yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği ve bilinç bulanıklığı ile acil tıbbi müdahale gerektirir.
- Beyin Absesi: İltihabın temporal lob veya serebellumda (beyincik) birikerek kapsüllü bir abse oluşturmasıdır. Bölgesel felçler, nöbetler ve kafa içi basınç artışı bulguları gözlenir.
- Sigmoid Sinüs Trombozu: Beynin ana toplardamar kanallarından olan sigmoid sinüsün enfekte pıhtı ile tıkanmasıdır. Günde birkaç kez hızla yükselip düşen "hektik ateş" grafiği ve şiddetli baş ağrısı en tipik belirtileridir.
Orta Kulak İltihabından Korunma Yolları
Orta kulak iltihabı sıklığını azaltmak, özellikle çocuklarda işitme kaybına bağlı dil ve konuşma gelişim geriliklerini önlemek açısından büyük önem taşır. Alınacak basit önlemler ile enfeksiyon riski belirgin oranda düşürülebilir.
Aşılamanın önemi bu süreçte ilk sırada yer alır. Çocukluk çağı aşı takviminde yer alan Konjuge Pnömokok Aşısı (KPA13), en sık görülen 13 pnömokok suşuna karşı koruma sağlayarak akut otitis media sıklığını yaklaşık %15 oranında azaltır. Ayrıca her yıl sonbahar aylarında yapılan Influenza (grip) aşısı, viral üst solunum yolu enfeksiyonlarını önleyerek sekonder (ikincil) orta kulak iltihabı gelişimini %30 oranında engellemektedir.
Bebeklerin ilk 6 ay boyunca sadece anne sütü ile beslenmesi, anne sütündeki koruyucu antikorlar sayesinde bağışıklığı güçlendirir. Besleme esnasında bebeğin başının gövdesinden en az 30-45 derece yukarıda tutulması, sütün östaki borusuna kaçmasını önlemek açısından kritiktir. Ev içerisinde sigara içilmemesi, pasif içiciliğin önlenmesi, kreşlerdeki hijyen kurallarına (sık el yıkama) dikkat edilmesi ve 6. aydan sonra yalancı emzik kullanımının sınırlandırılması koruyucu diğer adımlardır.
İyileşme Süreci ve Hekime Başvurulması Gereken Durumlar
Akut otitis media vakalarında, uygun tedavi başlandıktan sonraki ilk 24 ila 48 saat içinde kulak ağrısı ve ateşin belirgin şekilde gerilemesi beklenir. Kulak zarındaki kızarıklık ve ödem genellikle 7 ila 10 gün içinde tamamen kaybolur. Ancak orta kulakta biriken sıvının (efüzyonun) tamamen temizlenmesi daha uzun zaman alır. Hastaların %70'inde 2. haftada, %40'ında 1. ayda ve %10'unda 3. ayda hala orta kulakta sıvı saptanabilir. Bu nedenle tedavi bitiminde kulak burun boğaz uzmanı tarafından kontrol muayenesi yapılması önemlidir.
Aşağıdaki belirtilerin varlığında, ciddi bir komplikasyon gelişimi söz konusu olabileceği için vakit kaybetmeden uzman bir hekime başvurulmalıdır:
- Ateşin 39°C'nin üzerine çıkması ve ateş düşürücülere rağmen düşürülememesi,
- Kulak arkasında (mastoid bölgede) ağrılı şişlik, kızarıklık oluşması veya kulak kepçesinin öne doğru açılanması,
- Yüzün bir tarafında hareket kaybı, gözü tam kapatamama veya ağız köşesinde kayma saptanması,
- Şiddetli baş dönmesi, sürekli kusma ve ayakta durmakta zorlanma,
- Ense sertliği, uykuya eğilim, aşırı halsizlik veya bilinç bulanıklığı,
- Kulaktan gelen akıntının kötü kokulu, koyu yeşil renkli olması veya kulak kanaması gelişmesi.
Bilgilendirme: Bu makalede yer alan içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesi, tanı veya tedavinin yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için mutlaka bir uzman hekime danışınız.
Koru Hastanesi Kulak Burun Boğaz bölümünde uzman hekimlerimiz, Orta Kulak İltihabı ile ilgili kişiye özel değerlendirme yapmaktadır.
