ZERDEÇAL MUCİZESİ

Sağlığa çok yönlü faydaları bulunan ve vücudun koruyucu kalkanı olan besinlerden bir zerdeçaldır.

Hafif acımsı, baharatlı rayasıyla kullanımı kolay baharatlardan biridir. Köriye sarı turuncu rengini veren Hint safranı olarak da bilinen zerdeçal leziz tadı dışında sayısız sağlık faydasına sahiptir. Özellikle Hint yemeklerine özgü tadını veren temel besin maddesi, Çin mutfağının sağlık formülüdür. Ayurveda ve Çin tıbbında sıkça yer alan fonksiyonel bir besindir.


Son yıllarda tüm dünyada hızla artan kalp-damar hastalıkları, şeker, obezite, kanser ve daha pek çok hastalığın ortak suçlularından biri iltihaplanmadır. Örneğin bazı çalışmalar kalp hastalıklarına kolesterol yüksekliğinden çok damar içi iltihaplanmanın yol açtığını göstermiştir. Bu durumda genel sağlığın korunmasında anti-inflamatuar (iltihap önleyici) ve antioksidan (oksitlenmeyi giderici) özelliği ile zerdeçal tüketimi çok önemlidir.


Zencefil ailesinden gelen zerdeçalın en önemli etki alanı eklem iltihaplanmasını hafifletmesi ve arteriti tedavi gücüdür. Vücutta ateşi yükseltmeden iltihap oluşturup ağrı yapan arterit yaşam kalitesini düşüren geçimi zor bir hastalıktır. Kişilerin aldıkları tedaviyi değiştirmeden sadece baharat eklediklerinde aldıkları cevap mucizevi gücünü açıklamaktadır. Toksik etki göstermeden, yan etkisiz anti-inflamatuar olarak çalışan zerdeçal karpal tünel sendromu da dahil kas ağrılarının tedavisinde etkilidir.
Serbest radikaller vücutta başı boş dolaşarak hücrelere zarar verir. Zerdeçalın etken maddesi olan kurkumin yüksek antioksidan etkisiyle bu zararlı molekülleri yok eder. Buna ilaveten eklem ağrılarına neden olan iltihaplanmayı da yok edici özelliği taşıdığı için sabah sertliği ve eklem şişkinliklerinde azalma, yürüme süresinde uzama görülmüştür.


2015 yılında European Journal of Applied Physiology’de yapılan araştırmada günde 2 kere 2,5 g zerdeçal takviyesi alan bireylerde, spor sonrası oluşan kas ağrıları azaldığı görülmüştür. 2010 yılı British Journal of Sports Medicine’nın araştırmasına göre de zerdeçal, içindeki sarı renkli komponentler sayesinde kaslarda şişme ve ağrıyı minimuma indiriyor.


Çağımızın vebası kansere karşı kötü hücrelerin gelişimini ve yayılmasını önleyebilmektedir. Birçok kanser türü üzerine spesifik yapılan araştırmalarda zerdeçalın olumlu etkisi olduğu vurgulanmaktadır. Bu kanserler içerisine mide, pankreas, safra kesesi, akciğer, kolorektal, cilt, meme kanserleri başta geliyor. Özellikle tümör oluşumunu engelleyici, oluşan tümörün büyümesini, çoğalmasını engelleme etkisiyle kansere karşı savaş açıyor. BioMed Research International’ın 2014 yılındaki araştırmasına göre kurkumin vücutta tümör baskılayıcı genleri etkileme, hücrelerdeki toksik maddeleri uzaklaştırma ve oksidatif hasarı önleme özellikleri ile de antikanserojen etkiyi taşıyor. Etkili olması için her gün 1 tatlı kaşığı zerdeçal tüketilmesi önerilmektedir. Özellikle soğangillerle beraber tüketildiğinde kolon kanserinin önlenmesinde etkiliyken, sülfürlü sebzelerle (karnabahar, lahana, brokoli, Brüksel lahanası, turp vb.) tüketildiklerinde prostat kanserine karşı koruyuculuk artacaktır.


Güçlü bir antioksidan olduğu için damar sağlığını koruyarak, kalp hastalıklarının önlenmesinde etkili olan zerdeçal kolesterol düşürülmesinde de rol oynar. 2012 yılı Indian Journal of Biochemistry&Biophysics’teki araştırmaya göre kurkumin, damarlarda plak birikimini engelleyici etki taşıyor. Bu sayede kalbinin de en iyi dostları arasında. Çalışmaya göre zerdeçal bireylerin kanda kötü kolesterol(LDL) seviyesini düşürüp ve iyi kolesterol (HDL) seviyesini arttırıyor. Ayrıca LDL oksidasyonunu inhibe ederek total kolesterol ve trigliserit seviyesinin de düşmesine yardımcı oluyor. Yapılan bir çalışmada, 7 gün boyunca 500 mg zerdeçal tüketen bireylerin HDL seviyesinde %29 artış, total kolesterolünde %12 azalış gözlemleniyor. Başka bir araştırmada günde 2 defa 10 mg zerdeçal tüketenlerin anlamlı derecede LDL’de düşüş ve HDL ‘de artış görülüyor.Homosistein fazla yükseldiğinde damarlarda tıkanıklıklar yapabilir, zerdeçal iyi bir B6 vitamini kaynağı olduğundan homosistein seviyelerini de düşürmektedir. Bununla beraber damarları gevşeterek oksijen alımını arttırma ve kan basıncını düşürmeye yardımcı olarak tansiyon problemi yaşayanlara da destek oluyor. Özellikle ailesinde kalp damar hastalığı, diyabet yatkınlığı olanlar tarafından sağlıklı beslenme alışkanlıkları kapsamına alınmalıdır.

2014 yılı International Journal of Endocrinology and Metabolism’de yapılan araştırmaya göre zerdeçal kan şekerinin düşmesine ve insülin hassasiyetinin oluşarak direncin azalmasına yardımcı olmaktadır. 2013 yılı Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine derlemesine göre ise zerdeçal diyabetik hastalarda da büyük oranda olumlu sonuçlar veriyor. Derlemeye göre, zerdeça içindeki kurkumin özellikle diyabetiklerde oluşan yağlı karaciğer/karaciğer hastalıkları, diyabetik nöropati, diyabetik nefropati ve diyabetik vasküler hastalıkların hafifletilmesi/iyileştirilmesine yardımcı olmakta! American Diabetes Association’un yaptığı açıklamaya göre zerdeçal diyabette olduğu kadar öncesinde de koruyucu etki gösteriyor. 9 aylık süreçte yapılan bir çalışmaları sonucunda zerdeçalın pankreas beta hücrelerini iyileştirme ve HOMA-IR değerlerini düşürmede etkili olduğu gözlemlenmiş!


Vücudu yaşlandıran zararlı maddelere karşı koruyuculuğuyla da dikkat çeken zerdeçal aynı zamanda karaciğer dostudur. Arındırıcı etkisi nedeniyle detoks listelerinin vazgeçilmezidir, içten ve dıştan uygulamalarla bedeni temizleme gücü çok kuvvetlidir.


2010 yılı CNS Neuroscience & Therapeutics’teki çalışmalara göre zerdeçal içeriğindeki kurkumin adlı madde sayesinde Alzheimer Hastalığına karşı korunmada yardımcı oluyor. Beta amiloid plaklarının beyinde birikimi sonucu da tetiklenen bu hastalıkta, zerdeçal tüketimi plakların vücutta azaltılmasını destekleyip, üremesini de engelleyici etki göstermektedir. Ayrıca kurkumin nöronların oksidatif stres ile hasar görmesini, merkezi sinir sisteminde hücresel atıkları fagosite eden hücrelerin (mikroglia) hasarını ve beyinde metal toksisite riskini azaltarak da bu hastalığa karşı vücudunu koruyor. 2016 yılı British Journal of Nutrition araştırmasına göre de zerdeçal bilişsel fonksiyonları geliştirme, hafızayı güçlendirme özelliğine sahip. Birçok çalışma cilt hastalıklarına karşı tedaviyi destekleyici etkisini kanıtlamış durumda. 2016 yılı Phytotheraphy Research araştırmasına göre zerdeçal akneler, atopik dermatit, foto yaşlanma, kaşıntı ve sedef hastalığı gibi problemlerde olumlu yanıtlar veriyor. 2013 yılı Expert Opinion on Investigational Drugs araştırmasına göre yanık durumlarında ağrı kesici ve tedaviyi hızlandırıcı etkisi bulunuyor. Ayrıca yüksek antioksidan özelliği sayesinde hücrelerinin yenilenmesini destekleyerek anti-aging etkisinin olduğunu da unutmamak gerek.


Doğal anti-depresanlardan biri olan Zerdeçalın içindeki kurkumin maddesi mutlulukla ilgili hormonlar olan serotonin ve dopamin salgılanmasını destekleyerek vücutta antidepresan etki yaratıyor. 2014 yılı Journal of Affective Disorders’ta yayınlanan bir makaleye göre kurkumin majör depresyon tedavisinde ciddi anlamda olumlu etkiler gösteriyor. Ayrıca aynı yılda The Journal of Clinical Psychiatry’de yapılan araştırma da kurkuminin depresyonda olumlu etkiler gösterdiğini destekliyor. Bunlarla beraber sinir sistemini koruyucu etkisi, kronik stresin azaltılmasına da yardımcı oluyor.


Yapılan birçok çalışma sonrasında zerdeçal tüketiminin vücutta oluşan bir toksisitesine rastlanmamıştır. Bununla beraber FDA (U.S. Food and Drug Administration) zerdeçalı genel olarak güvenilir-zararsız kabul edilen(GRAS) besin sınıfına koyup toksik dozajının olmadığını bildirmiştir.

Zerdeçalı nasıl tüketmeli?


•    Toz olarak her yemeğe hatta salatalara katılabilir.
•    Suya karıştırıp, bal ve limon dilimi ile afiyetle içilebilir.
•    Haşlanmış yumurta veya omletlere serpilebilir.
•    Esmer pirinç pilavına kuru üzüm, dolmalık fıstık ve zerdeçal ekleyerek iç dolma gibi hazırlanabilir.
•    Karnabahar, lahana, soğan, pırasa, taze fasulye, , kırmızı biber, kereviz brokoli gibi sebze yemeklerinde ya da haşlanmış sebzelerde sos olarak kullanılabilir.
•    Az yağlı yoğurt, zerdeçal, karabiber karışımı Türk damak tadına en yakınıdır.


Örnek tarif


Karnabaharı çiçeklerinde ayırın 5 dakika haşlayın, zerdeçal serpip, 5-6 yemek kaşığı sebze veya tavuk suyu döküp 5 dakika daha kaynatın. Sonra zeytinyağı, deniz tuzu ve pul biber ekleyip yiyin.


Hint esintileri tarifi


Ekşi elma, karnabahar, soğan 2 yemek kaşığı zeytinyağı ile sotelenir, zerdeçal serpilip ızgaraların yanında yenir. Mercimeğe çok yakışan zerdeçal, et yemeklerinde karabiber ile, tavuk yemeklerinde bol soğan ve ekstra köriyle çok daha leziz olmaktadır. Her çorbaya rahatlıkla katılabilir.

 

06.08.2018