Huzursuz Bacak Sendromu (HBS)


Huzursuz bacak sendromu (HBS), toplumda çok sık rastlanmakla birlikte pek tanınmadığından ve bir hastalık olabileceği akla gelmediğinden dolayı çoğunlukla tedavisiz kalan bir durumdur.
Hayati tehlike arz etmemekle birlikte kişilerin uyku ve yaşam kalitesini olumsuz etkiler, okul ve iş performansında düşüşlere yol açabilir, depresif duyguduruma sebep olabilir. Bu nedenle hem hastalar hem de sağlık çalışanları tarafından tanınması önemlidir.


-Huzursuz bacak sendromu belirtileri nelerdir?


Kişi günlük yaşantısı esnasında herhangi bir belirti yaşamazken özellikle istirahat esnasında veya uyurken bacaklarda ortaya çıkan yanma, batma, karıncalanma, iğnelenme, gerginlik hissi gibi çeşitli şekillerde tarif edilebilecek rahatsızlık verici hislerden yakınır. Bu rahatsızlık verici hislere bağlı olarak, karşı konması zor bir bacakları hareket ettirme dürtüsü ortaya çıkar. Tüm bunlara bağlı olarak kişinin uykuya dalması veya uykuyu sürdürmesi zorlaşır. Yorgunluk, bitkinlik hissi, gündüz uykululuğu ortaya çıkar. Hastalığın adı 'huzursuz bacak sendromu' ise de, bazı hastalarda kollar da benzer şekilde etkilenebilir.


-HBS kimlerde görülür?


Genellikle orta yaşlarda görülmeye başlamakla birlikte tipik yakınmalar çocukluk çağında veya yaşlılıkta da başlayabilir.Toplumda görülme sıklığı farklı kaynaklarda %5-10
civarında belirtilmektedir. Kadınlarda, erkeklere göre bir miktar daha sık görülmektedir. Genellikle ailesel özellik gösterir. Özellikle belirtilerin erken yaşlarda ortaya çıktığı (40-45 yaşından önce) bireylerde ailesel özellik daha belirgindir.


-HBS nedenleri nelerdir?


Oluşum mekanizması halen netlik kazanmamışsa da beynin bazı bölgelerinde dopamin adı verilen bir maddenin eksikliğinden kaynaklandığı düşünülmektedir.Yakınmaların dopaminerjik tedaviyle geriliyor olması da bu görüşü desteklemektedir.


Hastaların büyük çoğunluğunda herhangi bir neden ortaya konamamakla birlikte gebelik döneminde, demir eksikliği anemisi, B12 yetmezliği, tiroid bezi hastalıkları, böbrek yetmezliği,Parkinson Hastalığı ve bazı romatizmal hastalıkların seyrinde ve bazı ilaçların kullanımı sırasında görülebilmektedir. Ayrıca, periferik sinirlerin etkilenmesine bağlı ortaya çıkan ve polinöropati olarak adlandırılan bir grup hastalığa bağlı ortaya çıkan ağrı, uyuşma gibi yakınmalar HBS belirtileriyle karışabileceğinden , bu hastalıkların da göz önünde bulundurulması gerekir.


-HBS tanısı nasıl konulur?


HBS tanısına yönelik özel bir test yoktur. Tanı daha çok hastanın tipik yakınmalarına ve ayrıntılı yapılan nörolojik muayenenin normal olmasına dayanır.Altta yatan herhangi bir neden olup olmadığını saptamak açısından kan testleri yapılabilir. Klinik olarak polinöropati düşünülen hastalarda,ayırıcı tanı için elektromiyografi (EMG) gerekebilir.

-HBS'nin tedavisi var mıdır?


Tedavide öncelikle belirtileri arttıran etkenlerden uzak durulması önerilir. Özellikle yatmaya yakın saatlerde tüketilen sigara, alkol ve kafeinin kısıtlanması önemlidir. Ayrıca altta yatan kansızlık, vitamin eksikliği gibi herhengi bir neden tespit edilmesi durumunda bu nedenlerin tedavi edilmesi gerekir. Hastanın kullanmakta olduğu ilaçlar gözden geçirilir, belirtileri arttırabilecek ilaçlar mümkünse değiştirilir (bulantı önleyici ilaçlar, bazı antidepresanlar, bazı tansiyon ilaçları gibi). Tüm bu önlemlere rağmen HBS belirtileri sürüyor ve kişinin uyku düzenini ve yaşam kalitesini bozmaya devam ediyorsa ilaç tedavisi uygulanır. Tedavide dopaminerjik etki sağlayan bazı Parkinson Hastalığı ilaçları ilk seçenektir. Ayrıca bazı antiepileptikler (sara ilaçları) da tedavi seçenekleri arasındadır. İleri vakalarda opioid grubu ilaçların kullanılabileceği yönünde görüşler de vardır.

 

 

24.07.2017