OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU

Otizm nedir?

Otizm, bazı çocuklarda doğuştan ya da bazı çocuklarda da yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan etkileşim, sosyal ilişki ve iletişim alanlarında gecikmeler ile kendini gösteren karmaşık bir gelişimsel bozukluktur.

Otizmli çocuklar, özellikle sosyal ilişki, dil gelişimi ve davranış alanlarında zorluklar yaşayabilir ve iletişim kurma, paylaşma gerektiren durumlarda kayıtsız davranırlar. Çevrelerinin çok farkında değilmiş gibi kendi dünyalarında yaşayabilirler. Genellikle ilgi alanları kısıtlı olup zamanlarını yineleyici davranışlar ile (dönme, döndürme, kol çırpma, sallanma vb.) geçirir ve çevrelerinde olup bitene kayıtsız kalabilirler. Otizmli çocukların bazılarının sözcükleri vardır fakat bu sözcükleri istediklerini anlatmak ya da iletişim kurmak için değil daha çok duyduklarını tekrarlama şeklinde yaparlar.


Klinik belirtiler nelerdir?

3 yaş öncesi belirtiler:

Bu dönemde özellikle ailelerin ilk dikkatini çeken belirtiler çocuklarının kendileri ile uygun göz teması kurmamalarıdır. Genellikle bebekler 1 yaşına gelmeden anne babaları ile uygun ortak etkileşim yani bakışma, gülümseme gibi davranışlar gösterirler. Karşılıklı oyunlar, gösterilen şeyler, ses çıkartan nesneler ile kolay sakinleşirler. Ancak otizm yönelimi olan bebeklerin anneleri bebeklerini çok zor sakinleştirdiklerini çoğunlukla müzik ya da televizyon (reklam ya da klip) ile teskin edebildiklerini anlatırlar.

Bu dönemde çoğu aile de bebeklerinin duymalarında kusur olmadığı halde seslenildiğinde duymamış gibi davrandıklarından bahsedebilirler. İşitmesinde sorun olmayan normal gelişen bebeklerin hemen hepsi 1 yaşına gelmeden bilinçli bir şekilde adlarına bakmayı öğrenirler.


Dil gelişimindeki gecikme yine otizmli çocuğu olan ailelerin ilk dikkatini çeken belirtilerden biridir. Bu dönemde yaş dönemine bağlı olmak üzere agulama, hecelemeler, anlamlı kelimeler ve sonrasında da cümle kurma gibi ifade edici dil gelişimlerinde gecikmeler gözlenmektedir. Dili bir iletişim aracı olarak kullanma becerilerinde eksiklik vardır. Aynı zamanda sözsüz iletişimde de zorluklar yaşamaktadırlar. Özellikle yüz ifadesi, beden dilini kullanma ve anlama, jest ve mimiklerin kullanımı bakımından da bu dönemde bulunan yaştları düzeyine ulaşamadıkları gözlenmektedir.


Üç yaş öncesi çocuğunuz yaşıtlarından farklı olarak:

    Kendisi ile konuşulduğunda göz teması kurmuyorsa;

    Adı ile selenildiğinde tutarlı bir tepki vermiyorsa;

    Ortak karşılıklı etkileşim (baş baş yapma vb.) kurmuyorsa;

    Televizyon ve müzik dinlemeye aşırı düşkün ise;

    Bir şeyi başkasına göstermek için işaret etmiyorsa;

    "Al", "Ver" gibi basit komutları yerine getirmiyorsa;

    Yanına gittiğinizde sizi karşılamıyorsa;

    Oyun oynuyormuş gibi yapmıyorsa;

    Paylaşma, şirinlik yapma gibi davranışlar göstermiyorsa;

    Sürekli bakım veren kişiye bağlılık göstermiyorsa;

Otizm Spektrum bozukluğu açısından mutlaka bir uzmana başvurup danışmanızda yarar vardır.


Gelişimsel Pediatri
Uz.Dr. Özlem Gülümser, Uz.Dr.Hakan Balta

 

03.04.2017