Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları



Online Randevu





Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

 

Endokrinoloji Nedir?

Endokrinoloji, iç salgılı bezler, ait rahatsızlıklar ve bunların tedavisinden bahseden tıp dalıdır. İç salgılı bezler hormon dediğimiz salgılarını kana dökerek organizmanın değişik fonksiyonlarını çeşitli şekillerde ayarlamakla görevli organlardır.
 
Endokrinolojinin İlgilendiği Konular Nelerdir?

1.Hipofiz Bezi Hastalıkları

Hormon salgılamayan hipofiz adenomları : Sıklıkla baş ağrısı, görme bozuklukları gibi kitle ile ilişkili yakınmalara neden olurlar. Bazı durumda normal çalışan hipofiz bezi zarar görür ve hipofiz bezinin az çalışması ile ilgili yakınmalara neden olabilirler.
    
Hipofiz bezinin fazla çalışması ile ilgili bozukluklar:

i.Hiperprolaktinemi (süt hormonu fazlalığı):Sıklıkla kadınlarda adet görememek ve memeden süt gelmesi, erkeklerde ise cinsel istekte azalmaya neden olur

ii.Akromegali ya da Jigantizm (Büyüme Hormonu Fazlalığı): Başlıca yakınmalar aşırı ve kötü kokulu terleme, sinir sıkışmasına bağlı şikayetler, eklemlerle ilgili şikayetler, hipertansiyon, uyku apnesi (uykuda nefes kesilmesi ), yeni başlayan şeker hastalığı ya da yüksek kan şekeri düzeylerinin tedavi ile kontrol altına alınamaması, hasta gelişme döneminde ise aşırı boy uzaması, hasta erişkin ise el ve ayaklarda büyüme, yüz hatlarında kabalaşma, çenede prognatizm, dilde büyüme ve dişler arasında açıklıklar oluşması, seste kabalaşma, adet düzensizliği

iii.FSH ya da LH salgılayan adenomlar: Çok nadir görülen bu durumda başlıca yakınmalar baş ağrısı, görme ile ilgili bozukluklar ve hipofiz bezinin az çalışması kısmında anlatılmış olan şikayetlerdir

iv.Cushing Hastalığı: Başlıca yakınma anormal kilo alımı ve kilo alımının özellikle bel çevresinde belirgin olması, ani başlangıçlı şeker hastalığı, yüzün yuvarlak (aydede yüz) ve kırmızı bir hal alması ve vücutta mor renkli çatlaklar oluşmasıdır.

v.TSH salgılayan adenom: Başlıca yakınmalar tiroid bezinin fazla çalışmasında olduğu gibidir

Hipofiz bezinin az çalışması ile ilgili bozukluklar:

i.Etkilenen hormon grubuna göre yakınmalar değişmekle birlikte genel olarak boy kısalığı, halsizlik, , bulantı, kusma, ateş, tansiyon düşüklüğü, vücut kıllarında dökülme, cinsel istekte azalma, kadınlarda adet görememe, erkeklerde cinsel işlev bozuklukları, hipotiroidizm bulguları, hipoglisemi, karın bölgesinde yağlanma artışı, kas kitlesinde ve gücünde azalma görülebilir.

    Diabetes İnsipitus (Şekersiz şeker hastalığı): Başlıca yakınmalar çok su içme ve çok miktarda idrar yapmadır. Bu şikayetler şeker hastalığına çok benzemekle birlikte bu hastaların kandaki şeker düzeyleri normaldir.


2.Tiroid Bezi Hastalıkları (Guatr)


Hipertiroidizm (Tiroid bezinin çok çalışması):Duygusal durumda değişkenlik, konsantrasyon güçlüğü, ellerde titreme, kalp hızının artması (taşikardi), kalpte ritm bozuklukları, kaslarda güçsüzlük, iştahta artış buna rağmen kilo kaybı, gözlerde belirginleşme, canlı bakış, nemli ve sıcak bir cilt, avuç içlerinde terleme, adet düzensizlikleri
    Hipotiroidizm (Tiroid bezinin az çalışması): Unutkanlık, hafızada zayıflık, depresyon, kabızlık, eklem ağrıları, kas krampları, ciltte ve saçlarda kuruluk,saçlarda dökülme, yüzde şişlik ve yüz hatlarında kabalaşma, adet düzensizlikleri, soğuğa tahammülsüzlük, gıda alımının azalmasına rağmen kilo artışı
    
Guvatr (Tiroid bezinin nodüllü ya da nodülsüz büyümesi ):Boyunda şişlik, yutma güçlüğü, ses kısıklığı gibi şikayetlere neden olabileceği gibi hiçbir belirtiye sebep olmayadabilir.
    
Tiroiditler (Hashimoto tiroiditi, Riedel tiroiditis, Subakut tiroidit (ağrılı ve ağrısız) gibi farklı tipleri vardır)
    
Tiroid bezinin kanserleri


3.Paratiroid Bezi Hastalıkları


    Hiperparatiroidizm: Genellikle rastlantısal olarak tanı konulur. Bununla birlikte hastalarda yorgunluk, depresyon, hafıza bozuklukları, reflü ya da peptik ülser, kabızlık, osteoporoz (kemik erimesi), kemik kırıkları, kas ağrıları,hipertansiyon, kalpte ritm bozuklukları gibi yakınmalara sebep olabilir.
    
    Hipoparatiroidizm: Bazı özel durumlarda hastaların daha özel bulguları olabilmekle birlikte genel olarak kanda kalsiyum düşüklüğüne neden olarak şikayetlere sebep olur. Bunlar genellikle zaman zaman el ve ağız kenarında ortaya çıkan kasılmalar, kas krampları, el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma gibi şikayetler, kalp ritm bozuklukları, astım benzeri şikayetler, karın ağrıları, zaman zaman bayılma ya da epileptik nöbet benzeri kasılmalar ve erken yaşlarda ortaya çıkan katarakt olarak sayılabilir.


4.Böbrek üstü bezi hastalıkları

Adrenal bezin çok çalışması

i.Cushing sendromu: Başlıca yakınmalar anormal kilo alımı ve kilo alımının özellikle bel çevresinde belirgin olması, ani başlangıçlı şeker hastalığı, yüzün yuvarlak (aydede yüz) ve kırmızı bir hal alması ve vücutta mor renkli çatlaklar oluşmasıdır.

ii.Primer hiperaldosteronizm ve feokromositoma: Başlıca yakınma kan basıncı yüksekliği (hipertansiyon) ve çarpıntıdır

Adrenal bezin az çalışması ya da çalışmaması: Başlıca belirtiler yorgunluk, halsizlik, kan şekerinde düşüklük, kilo kaybı, iştahsızlık, mide-bağırsak sistemi ile ilgili yakınmalar, cilt renginde koyulaşma ve diş eti ve ağız mukozasında pigmentasyondur
    
Konjenital Adrenal Hiperplazi
    
Hormonlara Bağlı Hipertansiyon: Özellikle erken yaşlarda ortaya çıkan, ailesinde hipertansiyon olmayan ve tedaviye dirençli olan hastalarda değerlendirilmesi gereklidir.


5.Üreme sistemi ile ilgili hastalıklar


Yumurtalık Fonksiyon Bozuklukları

i.40 yaşından önce menopoza giren kadınlarda mutlaka altta yatan başka hastalık olup olmadığının araştırılması gereklidir

Polikistik Over Sendromu: Adet düzensizliği, infertilite ve tüylenmede artış gibi şikayetlerin varlığında mutlaka araştırılması gereklidir
Hipogonadizm: Kadın ve erkeklerde cinsel isteksizlik, erkeklerde cinsel fonksiyon bozuklukları, her iki cinsiyette vücut kıllarında dökülme, erkeklerde sakal ve bıyıkların çıkmaması ya da seyrekliği
    
Jinekomasti (erkeklerde anormal meme büyümesi)



6.Metabolik Kemik Hastalıkları

Osteoporozis (kemik erimesi)

i.Menopoza bağlı osteoporoz

ii.Erkek osteoporozu

iii.Başka sebeplere bağlı ortaya çıkan osteoporoz

Renal Osteodistrofi: Böbrek yetmezliği olan hastalarda ortaya çıkan kemik hastalıklarıdır
    
Paget Hastalığı: Başlıca yakınmalar kemik ağrıları, eklem şikayetleri, baş çevresinde genişleme, işitme kaybı,bel fıtığı benzeri şikayetler, kalp yetmezliği olarak sayılabilir.



7.Metabolik Bozukluklar

Hipoglisemi (Düşük Kan Şekeri)
    
Obezite
    
Lipid Metabolizma Bozuklukları (Kan Yağları ile İlgili Bozukluklar)
    
İnsülin direnci ya da bozulmuş glukoz toleransı


 
8.Diabetes Mellitus (Şeker Hastalığı)

Tip 1 Diyabet
    
Tip 2 Diyabet
    
Diğer sebeplere bağlı olarak ortaya diyabet